Europejski Poeta Wolności - „Miejsca styku” - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Co styka i nie styka, gdzie dochodzi do rozmijania się i czy możliwe jest – poprzez poezję, literaturę i wrażliwość – spotkanie mimo różnic? Tegoroczny Festiwal Europejski Poeta Wolności będzie próbą poszukiwania części wspólnych w świecie podziałów i kryzysów. Koncepcję przewodnią oraz program wydarzenia przygotowały Magdalena Kicińska i Małgorzata Lebda. Instytut Kultury Miejskiej zaprasza do Gdańska w dniach 16–18 kwietnia 2026 roku na dziewiątą edycję festiwalu. Szczegóły: www.europejskipoetawolnosci.pl.

Miejsca styku to przestrzenie, w których dochodzi do pobudzającego spotkania – zarówno na linii czytelnik–tekst, jak i twarzą w twarz. Tworzą warunki do prowadzenia dialogu opartego na szacunku i otwartości na wątpliwość. Poezja jawi się tu nie tylko jako źródło refleksji, lecz także jako przestrzeń spotkania, poszukiwania wspólnych rozwiązań i praktykowania piękna w codzienności; jako źródło dobra w czasach, w których często go brakuje.

- Ciekawi nas również to, co nie styka: krawędzie chaosu, na których dziś funkcjonujemy – mówi Magdalena Kicińska. - Wojna tuż obok, ludobójstwa oglądane na ekranie telefonu, polityczna polaryzacja przekładająca się na wzrost agresji – to tylko część zagrożeń współczesności. Do tego dochodzą procesy takie jak rozwój sztucznej inteligencji czy postępujące zmiany klimatu i ich skutki. Wszystko to budzi uzasadniony niepokój, z którym wiele osób nie potrafi sobie poradzić – dodaje współautorka programu festiwalu.

Program

Zróżnicowane formaty spotkań oraz udział gości reprezentujących różne obszary literatury, sztuki i humanistyki pozwolą na wieloaspektowe ujęcie motywu przewodniego.

Na niektóre wydarzenia są jeszcze wolne miejsca.

W programie znajdzie się m.in. wykład mistrzowski, który wygłosi Maria Peszek. Zaplanowano również spotkania z młodymi poetami międzynarodowej sieci Versopolis. Odbędą się spacery poetyckie – dźwiękowy z Marcinem Dymiterem oraz przyrodniczy z oceanografem prof. Janem Marcinem Węsławskim. Lokalny kontekst zapewni Gdański Klub Książki. Festiwal zakończy slam poetycki prowadzony przez grupę Klancyk.

Centralnym elementem każdego dnia pozostaną debaty. 16 kwietnia rozmowa dotyczyć będzie poezji w czasie kryzysów i stanów wyjątkowych – jej roli, miejsca i siły w kontekście doświadczeń społecznych i osobistych. Kolejnego dnia tematem stanie się relacja kultury i sztucznej inteligencji, w tym związków poezji z AI. W sobotę zaplanowano dwie debaty: pierwszą poświęconą temu, co „nie styka” – konfliktom, brakom porozumienia i sposobom budowania mostów ponad podziałami; drugą skoncentrowaną wokół poetyckich biografii.

Istotnym elementem programu będą także warsztaty. Wśród nich znajdą się zajęcia eksperckie, np. warsztaty tłumaczenia poezji z Kają Gucio, a także spotkania dla różnych grup wiekowych. Dla dzieci i młodzieży zajęcia wprowadzające w świat poezji poprowadzą Joanna Mueller i Joanna Rusinek, natomiast Bianka Rolando zaproponuje twórcze spotkanie dla dorosłych odbiorców.

Nagroda Literacka Miasta Gdańska Europejski Poeta Wolności

Program festiwalu tradycyjnie obejmie spotkania z nominowanymi i laureatami Nagrody EPW. Pierwszego dnia, podczas Nocnego Czytania Poezji, zaprezentowane zostaną wiersze nominowanych autorów i autorek – również w ich własnych interpretacjach, w językach oryginału. 17 kwietnia odbędą się spotkania z tłumaczami nominowanych tomów, a w Teatrze Wybrzeże gala wręczenia Nagrody w reżyserii Katarzyny Minkowskiej, prowadzona przez Katarzynę Kasię. W sobotę Michał Nogaś przeprowadzi rozmowę ze zwycięskim duetem.

Amina Elmi Europejską Poetką Wolności 2026

Do Nagrody w 2026 roku nominowano sześć tomów poetyckich: Amina Elmi „Z całą miłością” (przekł. Bogusława Sochańska); Nora Iuga „Niewola kręgu” (przekł. Enormi Stationis); Laima Kreivytė „Stany nieważkości” (przekł. Dominika Jagiełka); Luigi Nacci „Jak przechodzi światło. Wiersze z lat 2004–2024” (przekł. Joanna Ganobis); Roger Robinson „Przenośny raj” (przekł. Bartosz Wójcik); A.E. Stallings „Druga strona detalu. Wiersze z lat 1999–2024” (przekł. Janusz Solarz).

Goście i gościnie

Wśród gości festiwalu znajdą się m.in.: Maria Peszek, Krzysztof Siwczyk, Mykoła Riabczuk, Paulina Małochleb, tandem Już Tłumaczę, grupa Klancyk, Alek Hudzik, Jan Sowa, Olga Wróbel, Kalina Błażejowska, Justyna Sobolewska, Izolda Kiec oraz Michał Nogaś, a także twórcy i twórczynie nominowanych tomów.

Informacje praktyczne

Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny. Na wybrane elementy programu, w tym warsztaty, obowiązują wcześniejsze zapisy. Wstęp na galę możliwy jest wyłącznie za okazaniem zaproszenia.

Wybrane wydarzenia będą tłumaczone na PJM oraz język angielski. Wszystkie spotkania – z wyjątkiem gali wręczenia Nagrody EPW – odbędą się w siedzibie Instytutu Kultury Miejskiej (Targ Rakowy 11).

Dofinansowanie

Festiwal został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Funduszu Promocji Kultury.

Wydanie czterech tomów nominowanych do Nagrody Europejski Poeta Wolności 2026 również otrzymało dofinansowanie ze środków MKiDN: Amina Elmi „Z całą miłością”, Laima Kreivytė „Stany nieważkości”, Luigi Nacci „Jak przechodzi światło…”, A.E. Stallings „Druga strona detalu…”.

Projekt finansowany jest z dotacji celowej Miasta Gdańska. Fundatorem Nagrody jest Miasto Gdańsk.

Organizatorzy, partnerzy, patroni

Organizatorem festiwalu i nagrody oraz wydawcą serii EPW – Nominacje jest Instytut Kultury Miejskiej.

Partnerzy: Dom Literatury w Gdańsku, Versopolis, „Dziennik Literacki”
Patroni medialni: Booklips.pl, Gdański Przewodnik Kulturalny, „Książki. Magazyn do czytania”, „Pismo. Magazyn opinii”, „Prestiż. Magazyn trójmiejski”, Radio 357, Radio Gdańsk, Trójmiasto.pl, „Tygodnik Powszechny”