Historyczny krok dla Pomorza. Rada Miasta Gdańska poparła utworzenie metropolii - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Rada Miasta Gdańska przyjęła uchwałę w sprawie utworzenia Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego, który ma objąć 52 gminy i 9 powiatów, tworząc ramy dla jeszcze ściślejszej współpracy samorządów na rzecz mieszkańców całego regionu.

XXXI Sesja Rady Miasta Gdańska została zwołana przez Agnieszkę Owczarczak, przewodniczącą Rady Miasta Gdańska, na wniosek Aleksandry Dulkiewicz, prezydent Gdańska. Odbyła się w poniedziałek 12 października na 34. piętrze budynku Olivia Star. 

Za przyjęciem uchwały w sprawie złożenia wniosku o utworzenie związku metropolitalnego w województwie pomorskim zagłosowało 27 radnych, 5 wstrzymało się od głosu. Teraz wniosek zostanie przekazany za pośrednictwem Wojewody Pomorskiej do ministra właściwego do spraw administracji publicznej, a następnie trafi pod obrady Rady Ministrów.

– Dzisiejsza uchwała to ważny i wzruszający moment, bo za tym projektem stoją setki spotkań, rozmów, kompromisów i konsekwentne budowanie zaufania pomiędzy gminami, miastami i powiatami. Gdański Obszar Metropolitalny nie jest celem samym w sobie. To narzędzie, które pozwoli nam skuteczniej odpowiadać na codzienne potrzeby mieszkańców, lepiej organizować transport publiczny, wspierać rozwój nauki, innowacji i gospodarki oraz planować inwestycje w skali całego regionu – mówiła Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. - Szczególnie pamiętamy o prezydencie Pawle Adamowiczu, dla którego współpraca metropolitalna była jednym z kluczowych elementów myślenia o rozwoju Pomorza. Dziś możemy świętować, ale mamy też świadomość odpowiedzialności, jaka przed nami stoi. Wierzę, że dzięki współpracy będziemy mogli jeszcze skuteczniej budować nowoczesne Pomorze i poprawiać jakość życia jego mieszkańców.

W Sesji Rady Miasta Gdańska uczestniczyła także Elżbieta Bieńkowska, była wicepremier i była komisarz Unii Europejskiej, od lat wspierająca rozwój współpracy metropolitalnej w Polsce.

– Utworzenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego to ważny moment nie tylko dla Pomorza, ale także dla całego polskiego samorządu. To dowód, że rozwój najlepiej planować tam, gdzie mieszkańców łączą codzienne sprawy: praca, transport, edukacja i gospodarka. Powstanie metropolii otwiera nowy etap współpracy i daje samorządom narzędzia do skuteczniejszego działania na rzecz rozwoju regionu. To również szansa, by potencjał miast i gmin wzajemnie się wzmacniał, a Gdański Obszar Metropolitalny stał się przykładem nowoczesnego i odpowiedzialnego myślenia o przyszłości – powiedziała Elżbieta Bieńkowska, przewodnicząca Centre for European Policy Studies, była wicepremier i była komisarz UE.

O znaczeniu wieloletniej współpracy pomorskich samorządów oraz korzyściach, jakie utworzenie metropolii przyniesie mieszkańcom i gospodarce regionu, mówił także Jacek Karnowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej:

– Utworzenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego jest efektem wyjątkowej determinacji i skuteczności pomorskich samorządów, które potrafiły mówić jednym głosem niezależnie od różnic politycznych. To nie tylko zwieńczenie wieloletnich starań, ale także ważny impuls rozwojowy dla całego regionu. Doświadczenia pokazują, że gdy samorządy Pomorza realizują wspólne przedsięwzięcia, powstają projekty o strategicznym znaczeniu dla mieszkańców. Przed metropolią stoją ambitne wyzwania, ale również ogromne możliwości związane z rozwojem gospodarki, transportu, nauki i innowacji – mówił Jacek Karnowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej.

O roli metropolii w rozwoju całego województwa mówił Marcin Skwierawski, wicemarszałek województwa pomorskiego:

– Istotą polityki rozwoju regionu jest wykorzystanie potencjału metropolii jako głównego ośrodka wzrostu gospodarczego dla całego Pomorza. Przez lata wspólne inwestycje realizowane m.in. w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych pozwoliły nie tylko rozwijać infrastrukturę, ale także budować zdolność samorządów do współpracy i wspólnego ponoszenia odpowiedzialności za rozwój regionu. Naszą ambicją jest nowoczesna, zintegrowana i rozpoznawalna metropolia, której rozwój będzie przynosił korzyści całemu Pomorzu – mówił Marcin Skwierawski, wicemarszałek województwa pomorskiego.

Metropolia, która już istnieje

W skład planowanego Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego wejdą 52 gminy i 9 powiatów o łącznej powierzchni 7 087 km², zamieszkiwane przez ponad 1,62 mln mieszkańców. Tworzyć go będą samorządy skupione dziś w Stowarzyszeniu Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot, które od 2011 roku realizują wspólne projekty służące rozwojowi całego regionu. To formalne potwierdzenie istniejących już powiązań i stworzenie narzędzi pozwalających skuteczniej odpowiadać na wyzwania, które wykraczają poza granice pojedynczych samorządów.

Gdańsk, Gdynia, Sopot oraz otaczające je miasta, gminy i powiaty od lat tworzą jeden organizm społeczny i gospodarczy. Mieszkańcy codziennie przemieszczają się pomiędzy miejscem zamieszkania, pracy, nauki czy korzystania z usług publicznych. Korzystają z tej samej infrastruktury, uczelni, instytucji kultury i rynku pracy.

Rosnąca mobilność mieszkańców, rozwój stref podmiejskich, potrzeba koordynacji inwestycji czy wspólne działania na rzecz środowiska sprawiają, że wiele decyzji podejmowanych lokalnie oddziałuje dziś na mieszkańców całego regionu.

Zdaniem prezydent Sopotu, Magdaleny Czarzyńskiej-Jachim, utworzenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego otwiera nowy etap w rozwoju regionu i daje samorządom narzędzia do skuteczniejszego odpowiadania na wyzwania o znaczeniu ponadlokalnym:

– Metropolia nie jest odpowiedzią na wszystkie wyzwania lokalne, ale daje narzędzia do mierzenia się z najważniejszymi z nich, związanymi m.in. z bezpieczeństwem, rozwojem, edukacją i innowacjami. Przez lata pokazaliśmy, że potrafimy wspólnie wypracowywać rozwiązania dobre dla całego regionu. Dziś dostajemy możliwość, by robić to jeszcze skuteczniej, budując silną wspólnotę opartą na współpracy i odpowiedzialności za przyszłość mieszkańców – mówiła Magdalena Czarzyńska-Jachim, prezydent Sopotu.

Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek zwróciła uwagę, że proces budowania metropolii był nie tylko pracą nad rozwiązaniami dla regionu, ale także sprawdzianem zdolności do prowadzenia dialogu i osiągania porozumienia między samorządami:

– W toku dyskusji nad nazwą metropolii zrozumieliśmy, że transport, gospodarka, przestrzeń, klimat, nauka i rozwój są ważne, ale równie ważna jest umiejętność prowadzenia dialogu i szukania kompromisów. Z punktu widzenia samorządowców, ale przede wszystkim mieszkańców, którzy tworzą metropolię, ważna jest umiejętność patrzenia ponad granicami własnej gminy. I to się udało. Dlatego dla mnie dzisiaj to nie jest tylko święto metropolii, ale również święto demokracji. To dla nas ważna lekcja, że warto inwestować w dialog i demokrację oraz że kompromis jest zawsze możliwy – mówiła Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.

Głos środowiska akademickiego podczas sesji zabrał Krzysztof Wilde, rektor Politechniki Gdańskiej, Przewodniczący Zgromadzenia Związku Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita, który podkreślił znaczenie metropolii dla rozwoju nauki, innowacji i budowy silnego potencjału regionu:

– To ważne wydarzenie dla środowiska akademickiego Pomorza, ponieważ rozwój metropolii i rozwój nauki są ze sobą nierozerwalnie związane. Metropolia stwarza warunki do skuteczniejszego wspierania talentów, rozwijania innowacji i przyciągania ludzi, którzy w przyszłości będą decydować o konkurencyjności całego regionu. Jako środowisko akademickie chcemy aktywnie uczestniczyć w tym procesie i jeszcze ściślej współpracować z samorządami na rzecz rozwoju Pomorza. Wierzymy, że wspólnie budujemy metropolię wiedzy i innowacji, która będzie przyciągać talenty zarówno z Polski, jak i z zagranicy – mówił Krzysztof Wilde, rektor Politechniki Gdańskiej.

Wspólny transport najważniejszą korzyścią dla mieszkańców

Jednym z kluczowych obszarów działania metropolii będzie transport publiczny. Każdego dnia tysiące mieszkańców podróżują pomiędzy gminami do pracy, szkół, uczelni, placówek ochrony zdrowia czy instytucji kultury. Jednocześnie system organizacji transportu jest rozproszony pomiędzy wielu organizatorów. Dziś organizacją przewozów na terenie przyszłego Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego zajmuje się 35 różnych organizatorów, funkcjonuje 87 umów przewozowych, a samorządy przeznaczają ponad 53 mln zł rocznie na porozumienia transportowe.

Powstanie związku metropolitalnego ma stworzyć warunki do lepszej koordynacji sieci transportowej w skali całego regionu. Oznacza to rozwój wspólnej taryfy i systemu biletowego, lepszą synchronizację rozkładów jazdy, łatwiejsze przesiadki oraz dalszą integrację transportu autobusowego, miejskiego i kolejowego.

To właśnie kwestie związane z mobilnością najczęściej wskazywali mieszkańcy uczestniczący w konsultacjach społecznych. Oczekiwali przede wszystkim łatwiejszego podróżowania po całym obszarze, lepszych połączeń między gminami i większej dostępności komunikacyjnej miejscowości oddalonych od głównych szlaków transportowych.

Wspólne inwestycje i lepsze planowanie rozwoju

Metropolia ma również ułatwić planowanie inwestycji w skali całego regionu. Dynamiczny rozwój obszarów podmiejskich wiąże się z koniecznością budowy nowych dróg, szkół, przedszkoli, sieci wodociągowych i kanalizacyjnych oraz rozwoju infrastruktury publicznej. Skutki tych procesów nie kończą się na granicach jednej gminy.

Dzięki metropolii możliwa będzie lepsza koordynacja działań związanych z planowaniem przestrzennym, rozwojem zabudowy mieszkaniowej, ochroną korytarzy transportowych i terenów cennych przyrodniczo oraz przygotowaniem inwestycji odpowiadających rzeczywistym potrzebom mieszkańców całego obszaru.

Współpraca obejmie także działania związane z ochroną środowiska, adaptacją do zmian klimatu, gospodarką wodną, poprawą jakości powietrza oraz ograniczaniem skutków ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Silniejsza gospodarka regionu

Pomorze już dziś funkcjonuje jako jeden wspólny rynek pracy. Trójmiasto pełni rolę centrum zatrudnienia, nauki i usług, natomiast otaczające je gminy rozwijają funkcje mieszkaniowe, przemysłowe, logistyczne, turystyczne i usługowe.

Gdański Obszar Metropolitalny ma wzmacniać potencjał gospodarczy całego regionu poprzez lepszą współpracę samorządów, uczelni i przedsiębiorców, wspieranie innowacji oraz budowanie wspólnej oferty inwestycyjnej. Szczególne znaczenie mają tu porty morskie, lotnisko, sektor logistyczny, gospodarka morska, rozwijający się sektor offshore oraz projekty związane z transformacją energetyczną.

Dzięki silniejszej współpracy łatwiejsze ma być również tworzenie warunków do powstawania nowych miejsc pracy nie tylko w Trójmieście, ale także w pozostałych częściach metropolii.

Wspólna oferta społeczna i kulturalna

Gdański Obszar Metropolitalny ma także wspierać współpracę w obszarach społecznych, edukacyjnych i kulturalnych. Mieszkańcy już dziś korzystają z oferty instytucji kultury, placówek ochrony zdrowia, uczelni, obiektów sportowych i terenów rekreacyjnych położonych w różnych częściach regionu.

Metropolia ma stworzyć warunki do skuteczniejszej współpracy w zakresie edukacji, polityki społecznej, integracji mieszkańców, ochrony dziedzictwa i rozwoju kultury. Ważnym elementem ma być również zwiększanie dostępności oferty dla mieszkańców miejscowości położonych dalej od największych ośrodków miejskich.

Jednomyślne poparcie samorządów

Idea utworzenia metropolii uzyskała pełne poparcie wszystkich samorządów objętych projektem. Pozytywną opinię wyraziło 61 jednostek samorządu terytorialnego, co oznacza 100-procentowe poparcie dla przedsięwzięcia.

Planowany związek ma powstać poprzez przekształcenie funkcjonującego od 2011 roku Stowarzyszenia Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot. Dzięki temu zachowana zostanie ciągłość działań i doświadczeń wypracowanych podczas wieloletniej współpracy samorządów.

Dalsze procedowanie

Przyjęcie uchwały przez Radę Miasta Gdańska nie kończy procedury. Wniosek zostanie przekazany za pośrednictwem Wojewody Pomorskiej do ministra właściwego ds. administracji publicznej. Ostateczna decyzja o utworzeniu Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego będzie należała do Rady Ministrów, która może powołać związek metropolitalny w drodze rozporządzenia.

Kolejne kroki w procesie tworzenia Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego:

• 12 października 2026 r. - sesja Rady Miasta Gdańska, podsumowująca proces opiniowania utworzenia wniosku przez rady 61 gmin i powiatów oraz trwający od 18 sierpnia proces spotkań informacyjno-edukacyjnych i przekazanie wniosku za pośrednictwem wojewody do MSWiA. Jednocześnie rozpocznie się proces uzgadniania statutu związku metropolitalnego z Prezesem Rady Ministrów
• do 31 grudnia 2026 r. - wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia o utworzeniu związku metropolitalnego w województwie pomorskim
• 1 stycznia 2027 r. - rozpoczęcie funkcjonowania związku metropolitalnego, udział w dochodach podatkowych na poziomie 150 mln zł
• styczeń 2027 r. - pierwsze zgromadzenie związku: wybór zarządu, przyjęcie budżetu i statutu związku
• 1 stycznia 2030 r. - osiągnięcie przez związek metropolitalny docelowego poziomu dochodów własnych na poziomie 0,49% dochodów mieszkańców gmin tworzących związek, czyli w kwocie szacowanej na ponad 500 mln zł rocznie