30 lat partnerstwa Gdańska i Odessy. Korzenie w przyjaźni, gałęzie w przyszłości - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Trzy dekady współpracy, setki wspólnych inicjatyw i niezmienne partnerstwo oparte na solidarności, dialogu oraz wzajemnym wsparciu. Na skwerze im. Polskich Harcerzy w byłym Wolnym Mieście Gdańsku rośnie jubileuszowe drzewo posadzone, by upamiętnić 30-lecie partnerstwa Gdańska i Odessy. We wtorek, 22 września, właśnie w tym miejscu spotkali się przedstawiciele obu miast, by podkreślić trwałość relacji łączącej Gdańsk i Odessę oraz ich wspólne spojrzenie w przyszłość.

W wydarzeniu uczestniczyli Piotr Grzelak, pierwszy zastępca prezydenta Gdańska, Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska, Andriy Rozov, dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Rady Miejskiej Odessy oraz Krysa Switłana Anatolijiwna, konsul generalna Ukrainy w Gdańsku, a także radni Miasta Gdańska: Karol Ważny, Makowski Marcin, Maximilian Kieturakis i Andrzej Kowalczys. Obecni byli również przedstawiciele miast partnerskich Gdańska: Odessy, Mariupola i Równego, reprezentanci Europejskiego Centrum Solidarności, organizacji pozarządowych oraz środowisk zaangażowanych w rozwój polsko-ukraińskiej współpracy samorządowej i społecznej.

Uroczystość przy jubileuszowym drzewku pod hasłem „Korzenie w przyjaźni, gałęzie w przyszłości” była symbolicznym przypomnieniem o relacji, która od 30 lat łączy oba miasta.

– Trzydzieści lat temu Gdańsk i Odessa, dwa portowe miasta będące bramami na świat, podjęły decyzję o partnerstwie opartym na zaufaniu, solidarności i wspólnej wizji przyszłości. Dzisiejsze spotkanie przy drzewie upamiętniającym tę współpracę ma wyjątkowy wymiar. To nie jest pomnik z kamienia czy brązu, lecz żywy symbol relacji, o które trzeba dbać każdego dnia. Tak jak drzewo rośnie dzięki trosce i odpowiednim warunkom, tak nasze partnerstwo rozwija się dzięki zaangażowaniu wielu ludzi i instytucji po obu stronach – mówił Piotr Grzelak, pierwszy zastępca prezydenta Gdańska. - Dziękuję Fundacja KURSAKI za inicjatywę posadzenia tego drzewa, a także władzom Odessy za trzy dekady wspólnej pracy na rzecz umacniania więzi między naszymi miastami. Współpraca Gdańska i Odessy to konkretne działania: wymiana doświadczeń samorządowych w ramach programu TIPS4UA, wspólne projekty edukacyjne i młodzieżowe, wsparcie dla Ukrainy w czasie wojny oraz budowanie odporności naszych miast poprzez dzielenie się doświadczeniami. Wierzymy, że przyszłość Ukrainy jest w Unii Europejskiej, dlatego chcemy dzielić się doświadczeniami, które pomogą naszym partnerom jak najlepiej wykorzystać tę szansę. Od lat wspólnie budujemy mosty porozumienia i przyjaźni. Dzisiejsze drzewo jest symbolem tej relacji, ale także zobowiązaniem, by nadal ją pielęgnować i wypełniać konkretną treścią dla kolejnych pokoleń mieszkańców Gdańska i Odessy.

Solidarność zakorzeniona w historii obu miast

Jubileuszowy platan ma podkreślać trwałość partnerstwa oraz nadzieję na jego dalszy rozwój w kolejnych dekadach.

– Drzewo nie rośnie z dnia na dzień. Potrzebuje dobrej ziemi, cierpliwości i troski. Musi przetrwać niejedną zimę, żeby po latach dać cień i schronienie. Podobnie jest z przyjaźnią, między miastami. Trzydzieści lat temu Gdańsk i Odessa zapoczątkowały partnerstwo. Przez trzy dekady dbali o nie ludzie: samorządowcy, urzędnicy, nauczyciele, artyści, młodzież, wolontariusze i zwykli mieszkańcy obu miast. Gdańsk i Odessa mają ze sobą wiele wspólnego. To miasta portowe, otwarte na świat, przyzwyczajone do tego, Że przez ich ulice płyną ludzie, towary i idee. To miasta z silnym poczuciem wolności i własnej tożsamości. Może dlatego tak łatwo nam się rozumieć – mówiła Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska. – Nie mogę jednak mówić dziś o tej przyjaźni tak, jakby toczyła się w spokojnych czasach. Ukraińskie miasta żyją w cieniu wojny. W wyniku rosyjskich ataków wciąż giną ludzie. Także w ostatnich dniach obwód odeski byt jednym z głównych celów rosyjskich uderzeń. Wiemy, że za każdą taką informacją stoją konkretni ludzie, ich rodziny i przyjaciele. Chcę powiedzieć to jasno i bez wahania: Gdańsk jest z Wami. Nie tylko dlatego, że jesteśmy miastami partnerskimi, ale dlatego, że solidarność jest wartością wpisaną w tożsamość naszego miasta. Mam nadzieję, że za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat będą, tu przychodzić dzieci i młodzież z Gdańska i Odessy. Wierzę, że będą mogły spotykać się w mieście wolnym od strachu, a to drzewo będzie im przypominać, że ich rodzice i dziadkowie potrafili być razem także w najtrudniejszym czasie. Życzę naszej przyjaźni długiego życia, a temu drzewku silnych korzeni i rozłożystych gałęzi. Niech rośnie razem z nadzieją na pokój.

W wydarzeniu wziął udział także Andriy Rozov, dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Rady Miejskiej Odessy.

–  W tym roku obchodzimy 30-lecie partnerstwa Odessy i Gdańska, które przez lata wypełnialiśmy konkretną współpracą i wzajemnym wsparciem. Jednak szczególnego znaczenia nasza przyjaźń nabrała po wybuchu pełnoskalowej wojny. Gdańsk był z nami w najtrudniejszych momentach, wspierając naszych mieszkańców, organizując pobyty dla dzieci i pomagając nam przetrwać zimę dzięki przekazanym generatorom prądotwórczym.  Tego wsparcia Odessa nigdy nie zapomni. Wierzymy, że wojna się skończy, a nasza współpraca będzie dalej rozwijać się w obszarze kultury, edukacji i rozwoju miast. Mam nadzieję, że drzewo posadzone z okazji jubileuszu będzie rosło równie silnie jak partnerstwo i przyjaźń łączące nasze miasta – powiedział Andriy Rozov.

Partnerstwo, które można odczuć

- To partnerstwo nie istnieje jedynie na papierze. Jest realne, żywe i odczuwalne w codziennych działaniach, wzajemnym wsparciu i solidarności. Szczególnego znaczenia nabiera dziś symbolika drzewa. Mimo trudnych czasów i trwającej wojny drzewa nadal rosną, a ich korzeni nie da się łatwo wyrwać. Tak samo silne są więzi łączące nasze miasta. Dziękuję Gdańskowi za wszystkie lata współpracy i wsparcia okazywanego Ukrainie. Wierzę, że po zakończeniu wojny wspólnie będziemy uczestniczyć w odbudowie Odessy i innych ukraińskich miast, a nasze partnerstwo będzie nadal się rozwijać – podkreśliła Svitlana Krysa, konsul generalna Ukrainy w Gdańsku.

Inicjatorem upamiętnienia jubileuszu 30-lecia partnerstwa Gdańska i Odessy była Fundacja KURSAKI, kierowana przez Oleha Musicha, związanego zarówno z Odessą, jak i Gdańskiem. To z jej inicjatywy jubileuszowe drzewo i towarzysząca mu tabliczka stały się symbolem trwałej relacji łączącej oba miasta oraz wspólnego spojrzenia w przyszłość.

30 lat współpracy Gdańska i Odessy

Partnerstwo Gdańska i Odessy zostało formalnie zainicjowane 7 czerwca 1996 roku. Od początku obejmowało szeroki zakres działań związanych z funkcjonowaniem miast, wymianą doświadczeń samorządowych, edukacją, kulturą, gospodarką i współpracą społeczną.

W pierwszych latach koncentrowała się przede wszystkim na wymianie doświadczeń związanych z funkcjonowaniem samorządu lokalnego i rozwojem miast. Organizowano wizyty studyjne, spotkania przedstawicieli władz lokalnych, konferencje oraz seminaria poświęcone zarządzaniu miastem, planowaniu przestrzennemu, ochronie środowiska czy rozwojowi transportu. Gdańsk dzielił się doświadczeniami zdobywanymi w trakcie transformacji ustrojowej i budowy nowoczesnego samorządu, wspierając partnerów z Odessy w procesach modernizacyjnych.

Równolegle rozwijała się współpraca kulturalna i społeczna. Mieszkańcy obu miast mogli uczestniczyć w wydarzeniach promujących polską i ukraińską kulturę, koncertach, wystawach, spotkaniach literackich oraz projektach artystycznych. Ważnym elementem partnerstwa były także inicjatywy edukacyjne, wymiany młodzieży oraz współpraca szkół i instytucji naukowych, które pozwalały budować relacje między kolejnymi pokoleniami mieszkańców Gdańska i Odessy.

Z biegiem lat współpraca obejmowała również zagadnienia gospodarcze i strategiczne, w tym wymianę doświadczeń dotyczącą funkcjonowania miast portowych, rozwoju infrastruktury, bezpieczeństwa energetycznego czy wzmacniania lokalnej przedsiębiorczości.

Partnerstwo w czasie wojny

Po rosyjskiej agresji na Ukrainę współpraca obu miast nabrała nowego wymiaru. Gdańsk aktywnie wspiera Odessę poprzez działania pomocowe i wymianę doświadczeń samorządowych. Jednym z przykładów było przekazanie w lutym 2026 roku pięciu generatorów prądotwórczych wspierających funkcjonowanie miejskiej infrastruktury.

Współpraca obejmuje również program TIPS4UA, dzięki któremu przedstawiciele ukraińskich samorządów zdobywają wiedzę i doświadczenie podczas szkoleń oraz staży realizowanych w Gdańsku. Kontynuowane są również działania edukacyjne i społeczne skierowane do dzieci i młodzieży z Odessy.

Jubileuszowe wydarzenie jest okazją do podsumowania trzech dekad współpracy oraz wyrażenia solidarności z mieszkańcami Odessy, którzy mimo trwającej wojny pozostają bliskimi partnerami Gdańska.