Uroczyste obchody Dnia Sybiraka w Gdańsku - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Gdańsk uczci pamięć Sybiraków i ofiar sowieckich represji. W czwartek, 17 września, w 87. rocznicę agresji Związku Sowieckiego na Polskę, przy pomniku Golgoty Wschodu na Cmentarzu Łostowickim odbędą się miejskie obchody Dnia Sybiraka. W uroczystości, która rozpocznie się o godz. 10.00, weźmie udział Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska, przedstawiciele środowisk kombatanckich oraz młodzież szkolna.

Uroczystość poprowadzą pedagodzy i uczniowie z VII Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego. W programie ujęto odegranie hymnu państwowego RP przez Orkiestrę Morskiego Oddziału Straży Granicznej, odśpiewanie przez uczniów hymnu sybirackiego, wystąpienia oficjalne oraz program poetycki przygotowany przez młodzież szkolną z VII Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego i Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 7 w Gdańsku. Modlitwę za zmarłych odprawi Kapelan Koła Gdańskiego Związku Sybiraków Ksiądz Infułat Henryk Kilaczyński. Zaplanowano także apel pamięci oraz złożenie wieńców i wiązanek kwiatów pod pomnikiem.

Pomnik Golgota Wschodu na cmentarzu Łostowickim wyobraża matkę, tulącą niemowlęta - więcej niż jest w stanie ochronić. Malutkie dzieci są również u jej nóg. To część życiowego doświadczenia wielu gdańskich sybiraków. Przeprowadzone przez Sowietów wywózki przeżyli jako dzieci - tracili rodzeństwo, dziadków, rodziców.

Msza święta

W niedzielę 20 września, o godzinie 12.00 w Bazylice Mariackiej przy ul. Podkramarskiej 5 w Gdańsku zostanie odprawiona msza św. w intencji ofiar masowych zsyłek na Sybir w latach 1940-1956, Zbrodni Katyńskiej, zmarłych oraz żyjących członków Związku Sybiraków i Rodziny Katyńskiej, a także twórców Polskiego Państwa Podziemnego 1939-1945 oraz poległych, zamordowanych, zmarłych i żyjących żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego 1939-1945.

Dbanie o historię i pamięć

17 września 1939 tocząca ciężkie walki obronne z niemiecką agresją Polska, została zaatakowana od wschodu przez Związek Sowiecki. Wspólna wojna przeciwko Polsce była wynikiem tajnego porozumienia sowiecko-niemieckiego w ramach Paktu Ribbentrop – Mołotow. Najeźdźcy podzielili między siebie strefy okupacyjne.

Polacy zamieszkujący wschodnie województwa Rzeczpospolitej po 17 września 1939 roku znaleźli się pod okupacją sowiecką i bardzo szybko stali się ofiarami terroru. Żołnierze polscy uznani zostali za więźniów i zamknięci w obozach. Na ponad 21 tysiącach oficerów dokonano zbrodni wojennej. Polska ludność cywilna z kolei w dużej liczbie została zesłana na wschód ZSRR. Wiele osób z powodu złych warunków, a także chorób i ciężkiej pracy straciło życie, czego symbolem stała się zbrodnia katyńska. Jeszcze innych wysiedlano na masową skalę. Historycy do dzisiaj mają kłopot z ustaleniem, jak duża liczba osób wywieziona została na Sybir. Mowa jest o 900 tysiącach, 1,6 miliona, a nawet 1 875 000 osób. Śmiertelność była wysoka, sięgała od 15 do 30 procent.

Warto podkreślić, że słowo Sybir w polskiej tradycji oznacza nie tylko obszar Syberii, ale wszystkich wschodnich i północnych kresów Rosji, dokąd wywożono zesłańców - m.in. tereny za kołem podbiegunowym.

Światowy Dzień Sybiraka został ustanowiony w 1991 roku. Najważniejsze w tym dniu jest przypominanie prawdziwych losów zesłańców i spisywanie ich od żyjących osób, aby nie uległy zapomnieniu. Uroczystość z okazji obchodów Dnia Sybiraka to coraz już bardziej unikatowa szansa na kontakt z cennymi wspomnieniami kombatantów.