Zamiast betonu – rozbruki i zieleń! Ruszają prace przy pomniku Lecha Bądkowskiego - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Minimum 500 m² rozbruków rocznie – taki cel został zapisany w Gdańskiej Karcie dla Drzew. W ubiegłym roku udało się go osiągnąć. W tym roku Gdański Zarząd Zieleni planuje podwoić powierzchnię, na której chodniki zostaną zastąpione drzewami i zielenią niską. Gdzie wykonano już rozpłytowania? Co zmieni się jeszcze w tym roku? 

Rozbruki to jedno z narzędzi zwiększania powierzchni biologicznie czynnej w mieście. Dzięki nim betonowe nawierzchnie zamieniają się w przestrzeń dla drzew, krzewów i bylin.

Początki i coraz więcej efektów

Pierwsze rozbruki wykonano w 2023 roku w ramach realizacji projektu Budżetu Obywatelskiego „Zielona aleja na Wyspie Spichrzów”. Na Podwalu Przedmiejskim, pomiędzy ul. Chmielną a ul. Pszenną, usunięto wówczas 250 m² betonu, dzięki czemu powstały trzy zieleńce. Posadzono tam blisko 1800 roślin, m.in. jałowce, rokitniki, róże, pęcherznice, szałwie, jasnoty i przetaczniki, a także kępy ozdobnych traw oraz 12 lip drobnolistnych.

Kolejne rozpłytowanie zrealizowano w 2024 roku z inicjatywy Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny, wzdłuż al. Grunwaldzkiej. Na odcinku od budynku poczty do skrzyżowania z ul. Dmowskiego usunięto blisko 400 m² nawierzchni, tworząc miejsce na rabaty krzewiasto-bylinowe. Nie tylko wzbogacają one przestrzeń, lecz także wspierają mikroretencję, łagodzą efekt miejskiej wyspy ciepła i poprawiają warunki siedliskowe rosnących tam miłorzębów. Kwitną tam m.in. róże, ogniki szkarłatne, hortensje bukietowe i brunnery wielkolistne. Prace zostały zrealizowane we współpracy z Gdańskimi Wodami.

W 2025 roku wykonano kolejne rozbruki w ramach projektów Budżetu Obywatelskiego. Łącznie rozpłytowano i zazieleniono 515 m² powierzchni w ramach następujących zadań:

• „Rewaloryzacja zieleni Starego Chełmu”. W rejonie ronda Anny Piaseckiej rozszczelniono 345 m² powierzchni i posadzono 10 klonów czerwonych. Prace zostały przeprowadzone wspólnie z Gdańskimi Wodami.
• „Przystanek w cieniu drzew” oraz „Czy to drzewo? Czy to pnącze?”. Na niewielkim placu w cieniu wrzeszczańskiego „dolarowca” usunięto 50 m² betonu. Jego miejsce zajęły róże rabatowe, werbeny patagońskie i pięć platanów klonolistnych. Prace, podobnie jak wcześniej, zostały zrealizowane wspólnie z Gdańskimi Wodami.
• „Zielony Górny Taras”. Na Osowej, przy ulicach Koziorożca i Jednorożca, rozpłytowano 115 m² betonowej powierzchni. Posadzono tam róże, berberysy, sosnę kosodrzewinę, szałwie omszone, krwawniki pospolite, seslerie jesienne oraz dzielżany ogrodowe. 
• „Zielony trawnik na Rzęsnej”. W dzielnicy Rudniki usunięto 5 m² płyt chodnikowych, a w ich miejscu posadzono derenie białe, bez czarny, irgę szwedzką, róże rabatowe, proso rózgowate oraz kłosowce fenkułowe.

Tegoroczne plany i współprace

W 2026 roku w Gdańsku planowane jest wykonanie rozbruków na łącznej powierzchni ponad 1000 m². Poszczególne przedsięwzięcia będą realizowane przez Gdański Zarząd Zieleni oraz we współpracy z Gdańskimi Wodami i Gdańskim Zarządem Dróg. Działania zostaną sfinansowane ze środków własnych, Budżetu Obywatelskiego oraz rad dzielnic.

Jednym z tegorocznych przedsięwzięć będzie rozbruk w rejonie pomnika Lecha Bądkowskiego, usytuowanego u zbiegu ulic Świętojańskiej i Minogi w Śródmieściu. Gdański Zarząd Zieleni stworzy tam ponad 100 m² powierzchni biologicznie czynnej w miejscu obecnej kostki brukowej. Projekt przewiduje posadzenie pięciu klonów: czterech zwyczajnych i jednego strzępiastokorego, a także urządzenie rabat z 1725 krzewami i 195 bylinami. Pojawią się tam trzmieliny Fortune’a, ostrokrzewy karbowanolistne, śmiałki darniowe, rozchodniki okazałe, kocimiętki Fassena, jodły koreańskie, astry nowobelgijskie oraz jeżówki purpurowe.

GZZ & Gdańskie Wody

Kolejne rozbruki Gdański Zarząd Zieleni planuje wspólnie z Gdańskimi Wodami:

• al. Grunwaldzka (ok. 75 m²), w okolicy Galerii Bałtyckiej – w ramach projektu Budżetu Obywatelskiego „Mniej betonu, więcej zieleńców! Zieleń i krzewy przed Galerią Bałtycką”. Pojawi się tam pięć grabów w kompozycji z rodzimymi gatunkami roślin kwitnących w odcieniach bieli;
• ul. Dmowskiego (blisko 70 m²), od strony skrzyżowania z al. Grunwaldzką – dzięki środkom Rady Dzielnicy Wrzeszcz Górny. W tym miejscu zostanie posadzone jedno drzewo w kompozycji z rabatą różano-bylinową.

GZZ & Gdański Zarząd Dróg

Działania będą realizowane także we współpracy z Gdańskim Zarządem Dróg. Rozbruki wykona Gdański Zarząd Dróg, natomiast Gdański Zarząd Zieleni zazieleni i ukwieci rozpłytowane powierzchnie. Prace zaplanowano na październik. Obejmą one m.in.:

• ul. Jaśkową Dolinę (ok. 330 m²) – na wysokości budynku przy ul. Jaśkowa Dolina 84, w kierunku zatoki autobusowej;
• ul. Chrzanowskiego (ok. 85 m²) – na wysokości wjazdu w ul. Stachury
• ul. Trakt św. Wojciecha (ok. 420 m²) – na odcinku od ul. Dworcowej do ul. Gościnnej oraz na wysokości hotelu Zatoka.

To kolejny krok w stronę miasta, w którym jest mniej betonu, a coraz więcej zieleni. Takie zmiany nie zachodzą z dnia na dzień. Kluczowe są konsekwentne i zaplanowane działania. Rozbruki zwiększają powierzchnię biologicznie czynną, która ma szczególne znaczenie w mieście: pomaga zatrzymywać wodę, obniża temperaturę w upalne dni i wspiera adaptację do zmieniającego się klimatu. Tam, gdzie jeszcze niedawno znajdowały się płyty, dziś pojawia się roślinność. Gdański Zarząd Zieleni będzie na bieżąco informował o kolejnych rozbrukach.

 

* Rozbruki – czyli usuwanie zbędnych, nieużywanych nawierzchni utwardzonych (np. fragmentów chodników czy jezdni) i zastępowanie ich powierzchniami biologicznie czynnymi, obsadzonymi roślinnością: kwiatami, krzewami i drzewami.