Zbliżają się Gdańskie Targi Książki. Wielkie święto w Mieście Literatury UNESCO - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

W dniach 11–13 września Europejskie Centrum Solidarności stanie się przestrzenią wielkiego święta literatury. Ósma edycja Gdańskich Targów Książki będzie pierwszą organizowaną po tym, jak Gdańsk otrzymał tytuł Miasta Literatury UNESCO. Na czytelników czeka niemal 100 marek wydawniczych, 75 stoisk, ponad 100 wydarzeń, spotkania z czołowymi polskimi autorami i autorkami, premiery książkowe, debaty, gale nagród oraz specjalny program przygotowany przez Lwów – tegorocznego gościa honorowego. Wstęp na targi jest bezpłatny, a szczegóły można znaleźć na: www.gdanskietargiksiazki.pl.

– W Gdańsku literatura ma szczególne miejsce. Tytuł Miasta Literatury UNESCO jest dla nas zobowiązaniem, ale też powodem do dumy. Gdańskie Targi Książki są doskonałą okazją, by tę literacką energię pokazać mieszkańcom, gościom z Polski i naszym międzynarodowym partnerom. Tegoroczne targi to nie tylko spotkania z autorami i możliwość kupienia książek. To także rozmowa o pamięci, wolności, demokracji, historii i współczesności, a więc o sprawach, które są dla nas szczególnie ważne – mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.

Gdańsk i Lwów – dwa Miasta Literatury UNESCO

Szczególnym gościem tegorocznych targów będzie Lwów – Miasto Literatury UNESCO. W programie przygotowanym przez lwowskich partnerów znalazły się rozmowy o roli literatury w mieście, międzynarodowe projekty oraz wydarzenia poświęcone pamięci, wojnie i doświadczeniom społecznym.

Jednym z tematów będzie wspieranie praktyk literackich w mieście i wymiana doświadczeń pomiędzy miastami. Zaprezentowany zostanie również projekt „The Book of Dreaming”, dotyczący tego, jak słuchanie dzieci może pomagać tworzyć bardziej otwarte i integracyjne społeczności.

Lwów przywiezie także projekt „Voices of Defenders”, dokumentujący i przekształcający doświadczenia młodych obrońców i wolontariuszy za pomocą literatury, formatów audio i praktyk scenicznych. W programie znalazły się również rozmowy o świadectwie, pamięci i roli literatury jako narzędzia zmiany społecznej.

Ważnym punktem będzie dyskusja z udziałem historyczki i pisarki Oleny Stiażkiny, poświęcona m.in. pamięci indywidualnej i zbiorowej, kształtowaniu konsensusu pamięci w warunkach konfliktu oraz powojennej reintegracji.

Literacka sensacja na początek

Tegoroczne targi rozpoczną się jeszcze przed oficjalnym otwarciem. 10 września o godz. 18.00 odbędzie się Gdańskie Targi Książki. Prolog, podczas którego zaprezentowane zostanie odnalezione opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza „Starość”.

To tekst, o którego istnieniu wcześniej nie wiedziano. Choć powstał 65 lat temu, podejmuje niezwykle aktualny temat przemijania, godności i wolności niezależnie od wieku. O odnalezieniu rękopisu opowiedzą przedstawiciele Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów w Stawisku – Robert Papieski, który natrafił na rękopis, oraz Agata Kościelna-Ratowska, dyrektorka muzeum. Tekst zaprezentują aktor Jerzy Kiszkis oraz solista perkusista i kameralista Piotr Sutt. Wydarzenie będzie tłumaczone na Polski Język Migowy.

Literacka Mapa Gdańska

Jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznej edycji będzie premiera nowej odsłony Literackiej Mapy Gdańska – „Igranie z medium Janion”. Wydarzenie odbędzie się 11 września o godz. 17.00.

Projekt przygotowano z okazji stulecia urodzin Marii Janion. Jego autorami są Marcin Mokry, poeta, projektant i UX designer oraz Karolina Wiśniewska, projektantka grafik i animatorka życia kulturalnego. Twórcy nawiązali do popularnej niegdyś gry typu flirt. Podstawą projektu jest wymiana kart zawierających wybrane, nieoczywiste cytaty z dzieł Marii Janion oraz przypisane im miejsca.

Podczas spotkania po raz pierwszy zostaną zaprezentowane mapa i karty. Twórcy opowiedzą również o tym, jakie miejsca związane z Janion znalazły się na mapie i jak odczytywali jej związki z Gdańskiem.

Grę będzie można wypróbować już w niedzielę 13 września od godz. 11:00. Testowe rozgrywki potrwają godzinę. Uczestnicy będą mogli wejść na chwilę, włączyć się do „rozmowy” i pójść dalej albo zostać na dłużej. W międzyczasie twórcy gry odpowiedzą na pytania.

Od książki do opery, filmu i teatru

Gdańskie Targi Książki będą również okazją do pokazania, jak literatura inspiruje inne dziedziny sztuki.

11 września odbędzie się spotkanie poświęcone operowej adaptacji powieści Pawła Huellego „Weiser Dawidek”. Opera „Weiser” będzie pierwszą premierą sezonu artystycznego 2026/2027 Opery Bałtyckiej w Gdańsku. O tym, jak powieść przenosi się na język opery, porozmawiają autorka libretta Anna Czekanowicz oraz reżyser i dyrektor Opery Bałtyckiej Romuald Wicza-Pokojski.

Z kolei All About Freedom Festival zaprosi na projekcję dokumentu „Bibliotekarki” w reżyserii Kim A. Snyder. Film opowiada o bibliotekarkach z małych amerykańskich miejscowości, które w obliczu narastających konfliktów ideologicznych stają się obrończyniami wolności i demokracji. Film został nagrodzony przez All About Freedom Festival podczas 23. edycji MDAG w Gdyni.

Literatura blisko Gdańska i świata

W programie nie zabraknie także międzynarodowych spotkań. 12 września odbędzie się premiera książki Gianny Lange „Kiedyś tu wrócimy i wtedy skoczymy”, wydanej przez gdańskie wydawnictwo Marpress. Autorka pochodzi z Bremy, a publikacja jest zwieńczeniem obchodów 50. rocznicy podpisania umowy o współpracy między Gdańskiem a Bremą. Udział w targach rozpocznie jednocześnie jej rezydencję twórczą w Gdańsku.

Nie zabraknie również tematów ważnych dla historii Gdańska. Podczas spotkania wokół książki Zbigniewa Gluzy „Autoportret KOR-u” o początkach opozycji demokratycznej i wpływie środowiska Komitetu Obrony Robotników na wybuch sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej opowie Bogdan Borusewicz – opozycjonista w czasach PRL, pomysłodawca sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina i wieloletni marszałek Senatu.

Ponad 100 wydarzeń i dziesiątki autorów

W programie znalazło się ponad 100 wydarzeń. Czytelnicy będą mogli spotkać m.in. Katarzynę Bondę, Wojciecha Chmielarza, Sylwię Chutnik, Andrzeja Chwalbę, Jacka Dehnela, Mikołaja Grynberga, Magdalenę Grzebałkowską, Ryszarda Koziołka, Siergieja Lebiediewa, Monikę Milewską, Magdalenę Parys, Michała Rusinka, Justynę Sobolewską, Pawła Sołtysa, Ishbel Szatrawską i Szczepana Twardocha. Lista gości obejmuje przedstawicieli różnych gatunków i nurtów współczesnej literatury.

Osobne miejsce w programie zajmą autorzy i autorki literatury Young Adult, a także spotkania i warsztaty dla najmłodszych czytelników.

Targi dla dzieci i całych rodzin

Organizatorzy przygotowali także propozycje dla rodzin. Jednym z wydarzeń będzie gdańska premiera książki Sylwii Chutnik „Dżinsy na parapecie. O równości dla dzieci”. Spotkanie skierowane do dzieci od 8. roku życia rozpocznie czytanie ilustrowane przygotowane przez Miejski Teatr Miniatura w Gdańsku, a następnie odbędzie się spotkanie z autorką. Wydarzenie będzie tłumaczone na PJM.

Na rodziny z dziećmi w wieku 2–8 lat czeka również Sala Małych Stoczniowców, czyli specjalne miejsce wytchnienia dostępne w sobotę i niedzielę od godz. 12.30 do 18.00. Dzieci będą mogły spędzić tam czas na zabawie z najbliższymi.

Literatura, która stawia pytania

Targi będą również przestrzenią dyskusji o współczesnym świecie. Wśród debat znalazła się m.in. rozmowa „Czytanie Rosji od nowa. Literatura wobec imperializmu”. Jej uczestnicy zastanowią się, jak czytać rosyjską klasykę po aneksji Krymu i pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę oraz jak uwzględniać w lekturze kontekst historyczny i imperialny.

W programie znalazły się również debaty „Nowe języki w literaturze ojczystej” oraz „Narodziny pisarza. Schulz dzień po dniu 1933–1934”.

Gale i nowa nagroda

Gdańskie Targi Książki będą także miejscem wręczania nagród literackich.

Po raz pierwszy zostanie wręczona Nagroda Literacka Księgarni Kameralnych. Zaplanowano trzy równorzędne nagrody w kategoriach literatury polskiej dla dorosłych oraz literatury dla dzieci w wieku 6–12 lat. Organizatorem nagrody jest Polska Izba Książki.

Podczas targów odbędzie się również gala Nagrody Edytorskiej Polskiego PEN Clubu i Konsula Honorowego Wielkiego Księstwa Luksemburga w Sopocie.

Książka, ECS i historia miejsca

Wizyta na Gdańskich Targach Książki będzie również okazją do poznania Europejskiego Centrum Solidarności. W czasie targów bilety na wystawę stałą ECS będą dostępne w cenie promocyjnej 25 zł, a na wystawę „Stocznia” – 10 zł.

Gdańskie Targi Książki 2026 – informacje praktyczne

11–13 września 2026 r. Europejskie Centrum Solidarności, pl. Solidarności 1

Godziny otwarcia:

• piątek: 10.00–18.00,
• sobota: 10.00–18.00,
• niedziela: 10.00–17.00.

Wstęp na targi jest bezpłatny.

Organizatorzy zachęcają do korzystania z komunikacji miejskiej. Rower można zostawić na stojakach przed historyczną Bramą nr 2 oraz obok budynku ECS, na Drodze do Wolności. Dostępny jest także płatny parking podziemny z wjazdem od ul. Nowomiejskiej. Główne wejście na targi prowadzi przez historyczną Bramę nr 2, dodatkowe – od strony pl. Solidarności.

Pełny i aktualizowany program Gdańskich Targów Książki jest dostępny na stronie organizatora: www.gdanskietargiksiazki.pl/. Kontakt: Magdalena Kalisz, e-mail: magkalisz@gmail.com.

Organizatorem Gdańskich Targów Książki jest Jednostka Kultury sp. z o.o. Współorganizatorami są Miasto Gdańsk i Europejskie Centrum Solidarności. Partnerami wydarzenia są Dom Literatury w Gdańsku, operator tytułu Gdańsk Miasto Literatury UNESCO, oraz Polska Izba Książki.