Marta Formella
Urząd Miejski w Gdańsku
Data publikacji 12:19
Olga Krzyżanowska patronką parku na Aniołkach
Aniołki były ważnym miejscem w życiu Olgi Krzyżanowskiej – tutaj mieszkała, studiowała medycynę i rozpoczynała dorosłe życie. W Święto Solidarności i Wolności, 31 sierpnia, właśnie w tej dzielnicy uroczyście odsłonięto tablicę z nazwą parku jej imienia. Gdańsk upamiętnił w ten sposób lekarkę, działaczkę Solidarności, parlamentarzystkę i orędowniczkę demokracji, praw człowieka oraz dialogu.
Park przy ul. Traugutta otrzymał imię Olgi Krzyżanowskiej na mocy uchwały Rady Miasta Gdańska. Wybór lokalizacji nie był przypadkowy. W latach 50. i 60. XX wieku Olga Krzyżanowska mieszkała na Aniołkach przy ul. Fahrenheita, a także ukończyła Akademię Medyczną w Gdańsku. Dzielnica była ważnym miejscem w jej życiu i biografii.
W uroczystości odsłonięcia tablicy wzięli udział m.in. była premier Hanna Suchocka, były wicepremier i minister finansów prof. Leszek Balcerowicz, działacz opozycji demokratycznej w PRL Aleksander Hall, a także Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska, Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska, Anna Golędzinowska, radna miasta Gdańska, Magdalena Mistat, p.o. dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności, a także przedstawiciele Rady Dzielnicy Aniołki i rodzina Olgi Krzyżanowskiej - Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska, córka i Natalia Mierzewska, wnuczka.
Podczas wydarzenia podkreślano, że Olga Krzyżanowska pozostaje symbolem odpowiedzialności za wspólnotę, odwagi obywatelskiej i zaangażowania w sprawy publiczne. Jej działalność związana z Solidarnością oraz aktywność na rzecz demokracji i praw człowieka na trwałe wpisały się w historię Polski i Gdańska.
- Spotykamy się w niezwykłym miejscu i symbolicznym dniu – trudno o lepszy moment na odsłonięcie tablicy niż Święto Solidarności i Wolności. Olga Krzyżanowska była związana z Gdańskiem przez większość życia: była mieszkanką tej dzielnicy, a także absolwentką ówczesnej Akademii Medycznej. Pamiętamy ją nie tylko jako lekarkę, ale również jako działaczkę Szarych Szeregów, osobę zaangażowaną w Solidarność, posłankę, wicemarszałkinię Sejmu i senatorkę – mówiła Agnieszka Owczarczak, przewodnicząca Rady Miasta Gdańska. - Przez całe życie pozostawała głosem rozsądku w sprawach praw człowieka i etyki w polityce i życiu codziennym, a także w obronie praw kobiet. Nadając parkowi jej imię i odsłaniając tę tablicę, mówimy szczególnie najmłodszym Gdańszczankom i Gdańszczanom, że warto wiedzieć, komu zawdzięczamy wolność i jak wygląda życie poświęcone służbie publicznej opartej na dialogu i szacunku.
– Olga Krzyżanowska należała do kobiet, które odważnie zabierały głos w sprawach ważnych dla całego społeczeństwa, nie godząc się na przypisywanie im drugoplanowej roli. Dziś jej imieniem nazywamy park, miejsce otwarte i dostępne dla wszystkich. To symboliczne upamiętnienie osoby, która przez całe życie działała na rzecz demokracji, równości i odpowiedzialności za wspólnotę – powiedziała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska.
Nadanie parkowi imienia Olgi Krzyżanowskiej jest kolejnym działaniem przypominającym o osobach, które współtworzyły historię wolności i demokracji. Uroczystość odbyła się w ramach obchodów Święta Solidarności i Wolności, które co roku gromadzi mieszkańców i gości wokół wydarzeń poświęconych najważniejszym doświadczeniom współczesnej historii Polski.
– Dla Europejskiego Centrum Solidarności Olga Krzyżanowska jest oczywistą bohaterką naszej wystawy stałej i historii polskiej drogi do wolności. Pamiętamy ją jako lekarkę, patriotkę i osobę zaangażowaną w sprawy publiczne. Dziś, wspominając jej działalność, przypominamy także o innych niezwykłych kobietach, które swoją postawą i pracą współtworzyły demokratyczne przemiany w Polsce. To dziedzictwo odpowiedzialności, solidarności i troski o drugiego człowieka pozostaje aktualne również dziś – powiedziała Magdalena Mistat, p.o. dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności.
O swoich związkach z Aniołkami, rodzinnej historii związanej z tą częścią Gdańska oraz wartościach, które Olga Krzyżanowska reprezentowała zarówno w życiu prywatnym, jak i publicznym, mówiła podczas uroczystości jej córka, Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska.
– To miejsce ma dla naszej rodziny szczególne znaczenie. Właśnie tutaj, na Aniołkach, zaczęła się historia moich rodziców, tutaj mama studiowała, mieszkała i budowała swoje dorosłe życie. Należała do pokolenia ludzi, którzy przyjechali do powojennego Gdańska i związali z nim swoją przyszłość. Nie żyła przeszłością ani utraconymi miejscami, lecz z odwagą i energią patrzyła w przyszłość. Taką ją pamiętam: pełną pogody ducha, życzliwości, poczucia humoru i głębokiego szacunku dla innych. Także w działalności publicznej pozostawała wierna zasadom służby dobru wspólnemu, dialogu i szacunku dla osób o odmiennych poglądach. Bardzo się cieszę, że jej imię będzie od dziś częścią przestrzeni miasta, które pokochała i któremu poświęciła znaczną część swojego życia – powiedziała Magdalena Krzyżanowska-Mierzewska.
Anna Golędzinowska, radna Miasta Gdańska i inicjatorka upamiętnienia Olgi Krzyżanowskiej, zwróciła uwagę na ponadpartyjny szacunek, jakim cieszyła się patronka parku, oraz aktualność wartości, którym pozostała wierna przez całe życie.
– Olga Krzyżanowska jest postacią, wobec której wszyscy jesteśmy dłużnikami. Decyzja o nadaniu temu miejscu jej imienia zapadła jednogłośnie, co w Radzie Miasta, skupiającej osoby o różnych poglądach, nie jest sytuacją oczywistą. Pamiętam spotkanie poświęcone wartościom i kulturze demokracji, podczas którego Olga Krzyżanowska opowiedziała o początkach swojej pracy parlamentarnej. Mówiła, że niełatwo było jej współpracować z osobami wywodzącymi się z opcji politycznej odpowiedzialnej za śmierć jej ojca, ale wymagał tego interes Polski. Choć była już wtedy schorowana i mówiła słabym głosem, jej słowa okazały się najmocniejszym przekazem całej debaty. W kilka chwil skupiła uwagę młodych ludzi, których wcześniej nic nie potrafiło przekonać. W czasach, gdy populizm coraz mocniej zaznacza swoją obecność w życiu publicznym, pamięć o jej postawie napawa mnie nadzieją – mówiła Anna Golędzinowska, radna Gdańska i inicjatorka upamiętnienia.
Olga Krzyżanowska (1929-2018)
Olga Krzyżanowska była lekarką, działaczką społeczną, opozycjonistką i jedną z najważniejszych postaci polskiego życia publicznego po 1989 roku. Urodziła się 10 września 1929 roku w Warszawie jako córka gen. Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka”, dowódcy Okręgu Wileńsko-Nowogródzkiego Armii Krajowej , oraz Janiny Krzyżanowskiej, stomatolożki, uczestniczki Powstania Warszawskiego.
W czasie II wojny światowej działała w Szarych Szeregach, za co została później odznaczona Krzyżem Walecznych. Od 1945 roku związana była z Gdańskiem. W 1952 roku ukończyła Wydział Lekarski Akademii Medycznej w Gdańsku, uzyskując specjalizacje z chorób wewnętrznych i medycyny przemysłowej. Pracowała m.in. w szpitalu w Pucku, Szpitalu Wojewódzkim im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku oraz Akademii Medycznej. W latach 1962-1989 kierowała poradnią chorób zawodowych Wojewódzkiej Przychodni Przemysłowej w Gdańsku.
Od początku związana z ruchem „Solidarność”, od 1980 roku angażowała się w działalność związkową środowiska ochrony zdrowia. Po przełomie demokratycznym została posłanką na Sejm czterech kadencji (1989-2001), reprezentując Komitet Obywatelski, Unię Demokratyczną i Unię Wolności. Pełniła funkcję wicemarszałka Sejmu X oraz II kadencji. W latach 2001-2005 była senatorką RP.
Przez całe życie pozostawała aktywna społecznie, działając m.in. w Radzie Fundacji Batorego, Radzie Społecznej przy Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz Radzie Programowej Kongresu Kobiet. Była autorytetem w sprawach praw człowieka, standardów życia publicznego i etyki w polityce.
Za swoją działalność została uhonorowana licznymi odznaczeniami m.in. Krzyżem Oficerskim, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W 2015 otrzymała Medal Księcia Mściwoja II, a w 2016 w Europejskim Centrum Solidarności odebrała odznakę honorową „Za zasługi dla ochrony praw człowieka”, przyznawaną przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Jej imię otrzymał gdański tramwaj Pesa Jazz Duo 128 NG nr 1056.
Zmarła 22 czerwca 2018 roku w Gdańsku. Spoczęła na cmentarzu Srebrzysko. Pozostaje symbolem służby publicznej opartej na odpowiedzialności, dialogu i szacunku dla demokratycznych wartości.
fot. www.gdansk.pl