Medale Wolności Słowa 2026 przyznane - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Siostra Małgorzata Chmielewska, Natalia Panczenko i Leszek Jażdżewski zostali uhonorowani Medalami Wolności Słowa. Specjalny Medal Wolności Słowa 2026 przyznano Andrzejowi Poczobutowi. Uroczysta gala odbyła się w piątek, 28 sierpnia w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku.

Wydarzenie jest organizowane przez Fundację Grand Press w trosce o promowanie mądrych słów w przestrzeni społecznej i wybitnych osób je głoszących, dojrzałą debatę publiczną oraz utrzymanie wolności słowa w Polsce.

Zgodnie z regulaminem wyróżnienie Medalem Wolności Słowa mogą otrzymać osoby angażujące się w działalność na rzecz dobra wspólnego, w tym m.in. obywatelską, społeczną, kulturalną, artystyczną, naukową, dziennikarską i publicystyczną.

– Rosyjska propaganda znajduje pęknięcia w naszym społeczeństwie i je drąży. Nie możemy jednak całej odpowiedzialności zrzucić na boty i wrogi hejt. To politycy czynią z kłamstw hasła, którym potem algorytmy dają milionowe zasięgi, a nasza obojętność pozwala, by stawały się normą. Ten mechanizm uderzał już w uchodźców na granicy, osoby LGBTQ+, kobiety, sędziów i dziennikarzy. Dziś szczególnie mocno uderza w przybyszy zza wschodniej granicy. Jutro zostanie wymierzony w kogoś innego. Bo polityka nienawiści stale potrzebuje wroga. A kiedy jeden przestaje wystarczać, wskazuje na następnego. Dlatego Medal Wolności Słowa nie jest odznaczeniem za grzeczność. Dajemy go tym, którzy potrafią być znakiem sprzeciwu – którzy umieją mówić nie – mówiła na początku gali Weronika Mirowska, prezeska Fundacji Grand Press.

W kategorii Instytucja medal otrzymała siostra Małgorzata Chmielewska (Fundacja Domy Wspólnoty Chleb Życia), która niezmiennie staje po stronie osób wykluczonych i najsłabszych, z odwagą zabierając głos w sprawach, które dla wielu pozostają niewygodne. Swoją działalnością przypomina, że wolność słowa nabiera prawdziwego znaczenia wtedy, gdy służy obronie godności, praw człowieka i solidarności z drugim człowiekiem.

– Jestem ogromnie wdzięczna, wzruszona i zaskoczona, bo nigdy by mi nie przyszło do głowy, że będę – będziemy, nasza fundacja, wspólnota katolicka – odznaczona za wolność słowa – mówiła siostra Małgorzata Chmielewska.

W kategorii Instytucja wskazani byli również: Dominika Bychawska-Siniarska (Uniwersytet Gdański), która od lat broni wolności słowa i praw dziennikarzy, łącząc działalność prawniczą, ekspercką i naukową z realnym wpływem na zmiany systemowe oraz Fundacja w Stronę Dialogu, która buduje przestrzeń do rozmowy i wzajemnego zrozumienia, przełamując stereotypy oraz oddając głos społeczności romskiej.

Laureatem w kategorii Media został Leszek Jażdżewski (Liberté!), który konsekwentnie przypomina, że demokracja nie może istnieć bez prawa do swobodnej wymiany poglądów i otwartego sporu. Poprzez działalność publicystyczną, organizację Igrzysk Wolności oraz gotowość do podejmowania tematów budzących kontrowersje broni pluralizmu i prawa do wyrażania, także niepopularnych, opinii.

– Trudno było się spodziewać, że za to, co robię, będę nagradzany medalami, ale widzę, że kapituła postanowiła wyróżnić rozrabiaków, więc bardzo wam za to dziękuję. Moje koleżanki są dużo bardziej utytułowane i mają na pewno na koncie dużo większe osiągnięcia. Być może przyczyniłem się trochę do poszerzenia debaty w Polsce i jest mi bardzo miło, że ktoś to zauważył – mówił Leszek Jażdżewski.

W kategorii Media wskazano także: Justynę Dobrosz-Oracz (TVP), która od ponad dwóch dekad zadaje politykom trudne pytania i konsekwentnie upomina się o prawo dziennikarzy do wykonywania swojej pracy bez nacisków, mimo że sama wielokrotnie stawała się celem agresji, hejtu i prób dyskredytacji oraz Agnieszkę Gozdyrę (Polsat) za tworzenie przestrzeni, w której mogą wybrzmieć różne poglądy, a uczestnicy debaty są rozliczani z faktów i własnych słów, niezależnie od politycznych sympatii.

Medal w kategorii Obywatel/Obywatelka odebrała Natalia Panczenko (Fundacja Stand with Ukraine). Panczenko od początku swojej działalności publicznej buduje porozumienie między Polakami i Ukraińcami, pokazując, że dialog, wzajemne zrozumienie i solidarność są silniejsze niż uprzedzenia i podziały. Łączy ludzi nie tylko słowami, lecz także konkretnymi działaniami – od inicjatyw społecznych i edukacyjnych po akcję "Ciepło z Polski dla Kijowa", która poruszyła tysiące osób i stała się symbolem polsko-ukraińskiej solidarności.

– Jestem Ukrainką. Jestem też obywatelką Polski. Jedno drugiego nie wyklucza. Można nie urodzić się w Polsce, ale niesamowicie ją kochać. To, co robię od ponad 17 lat, to łączę i buduję mosty, bo oba społeczeństwa – i polskie, i ukraińskie – są mi bardzo bliskie – mówiła Natalia Panczenko. – Dedykuję ten medal wszystkim Polakom i Polkom, Ukraińcom i Ukrainkom, którzy działają na rzecz dialogu polsko-ukraińskiego – dodała.

W kategorii Obywatel/Obywatelka wskazani byli też: Bedoes 2115 (czyli Borys Piotr Przybylski), który w swojej twórczości pokazuje, że siła słowa może zmieniać nie tylko sposób myślenia, lecz także ludzkie życie oraz Joanna Szczepkowska, która zabiera głos w sprawach ważnych, nawet wtedy, gdy jej opinie wywołują silne emocje.

Laureatów wybrała tegoroczna kapituła Medalu Wolności Słowa w składzie: Krzysztof Głuchowski (dyrektor Teatru im. J. Słowackiego w Krakowie), Dominik Kuc (aktywista, fundacja Półtorej Minuty), Weronika Mirowska (prezeska Fundacji Grand Press), Ewa Siedlecka (dziennikarka i publicystka tygodnika "Polityka") oraz Piotr Świerczek (dziennikarz TVN 24).

Specjalny Medal Wolności Słowa otrzymał dziennikarz Andrzej Poczobut, który przez ponad pięć lat był więziony na Białorusi.

– Był laureatem pierwszej edycji Medalu Wolności Słowa w kategorii Media. Nie mógł go wówczas odebrać, bo za wierność prawdzie płacił własną wolnością. Dziś wreszcie możemy usłyszeć jego głos i podziękować mu za tę walkę, którą prowadził w imieniu i dla nas wszystkich – mówiła Weronika Mirowska.

– Jestem niezmiernie wdzięczny wszystkim, którzy pamiętali o mnie w ciągu tych pięciu lat. Wszyscy razem udowodniliście, że solidarność jest w stanie sforsować nawet białoruskie więzienia. Dziękuję wam za to – mówił Andrzej Poczobut. – Żyjemy w czasach Messengerów, sieci socjalnych i innych cudów. Dziś zwykły człowiek z komórką czasem może mieć większą siłę rażenia niż niejedna redakcja. Czasem ludzie mówią, że dzisiaj wszyscy są dziennikarzami, ale to nie jest prawda. Jest takie powiedzenie, że dziennikarz różni się od blogera tym, że przy pierwszych oznakach problemów nie kasuje swoich tekstów i nie udaje, że nic się nie stało. W ten sposób dziennikarstwo jest związane z odpowiedzialnością za słowo. Ja od tej odpowiedzialności nigdy nie chowałem się – dodał.

Podczas gali wystąpili: Dorota Miśkiewicz, Asia Nawojska, Skubas, Alicja Szemplińska z towarzyszeniem Tarkowski Orkiestra. Artur Rojek wykonał prapremierę zwycięskiej piosenki powstałej do słów wiersza Wisławy Szymborskiej "Utopia" w ramach konkursu „Napisz piosenkę z Wisławą Szymborską”.

Galę prowadził Piotr Kraśko, a transmitowała ją na żywo telewizja TVN 24.

***

Organizator: Fundacja Grand Press
Miasto gospodarz: Miasto Gdańsk
HONOROWY PATRONAT konkursu "Napisz piosenkę z Wisławą Szymborską": Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Partnerzy: Samorząd Województwa Pomorskiego, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku, Miasto Stołeczne Warszawa, Miasto Sopot, Miasto Gdynia, Miasto Wrocław, Miasto Białystok, Miasto Kraków, Kayax
Patroni medialni: TVN 24, Polska Agencja Prasowa, "Puls Biznesu", Polska Press Grupa, "Dziennik Bałtycki", Radio Nowy Świat, Stowarzyszenie Gazet Lokalnych, Stowarzyszenie Dziennikarzy i Wydawców Repropol, Polskie Radio RDC, "Zawsze Pomorze"
Partnerzy gali: Progres event & conference, Cocosound (CP)

Informacja na podstawie komunikatu prasowego organizatora wydarzenia Fundacji Grand Press.