Nowy rok szkolny, nowe kierunki w edukacji. Gdańskie szkoły i przedszkola gotowe na ,,Kompas Jutra" - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Prawie 91 tys. młodych Gdańszczanek i Gdańszczan rozpocznie 1 września rok szkolny 2026/2027 w samorządowych oraz niesamorządowych przedszkolach i szkołach. Jedną z najważniejszych zmian nowego roku będzie wejście w życie reformy „Kompas Jutra”, która w pierwszym etapie obejmie przedszkola, a także klasy I i IV szkół podstawowych. Gdańskie placówki przygotowują się do niej wykorzystując doświadczenie w pracy projektowej, istniejące pracownie i sprzęt do praktycznej nauki oraz miejskie programy rozwijające kompetencje uczniów i uczennic.

W roku szkolnym 2026/2027 do gdańskich szkół, przedszkoli i oddziałów przedszkolnych będzie uczęszczać prawie 91 tys. dzieci i młodych ludzi. Sieć oświatową w naszym mieście tworzy 511 jednostek samorządowych i niesamorządowych, w tym 220 przedszkoli, 36 punktów przedszkolnych, 114 szkół podstawowych, 50 liceów ogólnokształcących i 17 techników. Uzupełniają ją m.in. szkoły branżowe i policealne, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, bursy, placówki kształcenia specjalnego, Pałac Młodzieży oraz szkoła muzyczna. Miasto zakłada, że w 2027 roku nakłady na gdańską edukację wyniosą niemal 2,4 mld zł.

- Nowy rok szkolny to dla gdańskiej oświaty czas ważnych zmian, ale przede wszystkim kolejny etap przygotowywania uczniów do wyzwań współczesnego świata. Program „Kompas Jutra” kładzie nacisk na praktyczne umiejętności i kompetencje, a w Gdańsku od lat rozwijamy takie podejście, tworząc w szkołach przestrzenie i warunki do ich zdobywania – mówiła Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. - W tym roku naukę w gdańskich przedszkolach i szkołach rozpoczyna prawie 91 tysięcy dzieci i młodych ludzi, czyli o około 2300 mniej niż przed rokiem, co pokazuje, że kryzys demograficzny jest również wyzwaniem dla naszego miasta. Jednocześnie inwestujemy w jakość i bezpieczeństwo gdańskich placówek – w tym roku przeznaczyliśmy na remonty, modernizacje i inwestycje 81 milionów złotych. Chcemy, aby każda uczennica i każdy uczeń, także osoby ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz uczniowie z doświadczeniem migracji, mieli możliwość pełnego uczestnictwa w edukacji i rozwijania swoich kompetencji. Wierzę, że dzięki współpracy z dyrektorami, nauczycielami i całym środowiskiem oświatowym dobrze przygotujemy nasze szkoły na wyzwania nowego roku szkolnego.

Samorządowe jednostki oświatowe to 9215 etatów pedagogicznych i blisko 3200 etatów administracji i obsługi. Pracą placówek kieruje 159 dyrektorek i dyrektorów.

– Rozpoczynamy nowy rok szkolny z przekonaniem, że gdańskie szkoły są dobrze przygotowane do kolejnych wyzwań. Nie zaczynamy od zera. Od lat inwestujemy w nowoczesną edukację, wyposażenie placówek i wsparcie kadry pedagogicznej. Dzięki projektom o wartości ponad 60 mln zł rozwijamy edukację włączającą, wspieramy uczniów szczególnie uzdolnionych, wzmacniamy szkolnictwo zawodowe i dostosowujemy je do potrzeb rynku pracy. Równocześnie konsekwentnie dbamy o zdrowie psychiczne dzieci, młodzieży, nauczycieli i rodziców, bo wiemy, że dobra szkoła to nie tylko nowoczesna infrastruktura, ale także bezpieczne i wspierające środowisko do nauki i rozwoju – mówi Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania.

Miejscem konferencji prasowej zapowiadającej nowy rok szkolny była Szkoła Podstawowa nr 70 z Oddziałami Sportowymi, czyli Gdańska Szkoła Szermierki. Placówka dysponuje warsztatownią i pracownią kulinarną, które ułatwiają prowadzenie zajęć zgodnych z założeniami Kompasu Jutra.

- Jesteśmy na ostatniej prostej przed rozpoczęciem roku szkolnego – mówi Adam Władek, dyrektor Gdańskiej Szkoły Szermierki. - Przez całe wakacje przygotowywaliśmy szkołę do przyjęcia uczniów – prowadziliśmy remonty, porządkowaliśmy sale i przestrzeń szkoły, tak aby 1 września wszystko było gotowe. Teraz pojawiają się już nauczyciele i pracownicy obsługi, a my dopinamy ostatnie szczegóły, żeby nowy rok szkolny rozpocząć jak najlepiej.

Wiedza, która działa w praktyce

Od 1 września w całej Polsce rozpocznie się stopniowe wdrażanie nowych podstaw programowych w ramach reformy „Kompas Jutra”. W pierwszym roku zmiany obejmą wszystkie przedszkola oraz klasy I i IV szkół podstawowych, a w kolejnych latach następne roczniki. Reforma przesuwa akcent z samego przyswajania treści na praktyczne wykorzystywanie wiedzy oraz rozwijanie kompetencji potrzebnych w dalszej nauce i codziennym życiu. Większe znaczenie zyskają samodzielność i sprawczość, współpraca, rozwiązywanie problemów, krytyczne i kreatywne myślenie oraz uczenie się poprzez działanie.

Gdańskie placówki nie rozpoczynają tej zmiany od zera. W wielu z nich praca projektowa, eksperymentowanie i nauka poprzez praktyczne działanie są już częścią codziennych zajęć. Na przykład, Szkoła Podstawowa nr 27 przeprowadziła już – zakończony sukcesem - próbny tydzień pracy metodą projektu. Z kolei, Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 8 dysponuje rozwiniętymi pracowniami: kulinarną, krawiecką, sztucznej inteligencji i nową pracownią ceramiczną. Takie przestrzenie pozwalają łączyć treści z różnych przedmiotów i prowadzić zajęcia, podczas których uczniowie i uczennice planują, wykonują, testują i udoskonalają własne pomysły.

-  Kompas Jutra to duże wyzwanie, ale gdańskie szkoły są do niego dobrze przygotowane – mówi Ryszard Muszytowski, dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miejskiego w Gdańsku. - Już wcześniej inwestowaliśmy w pracownie i rozwijaliśmy zajęcia praktyczno-techniczne, dlatego w wielu obszarach wyprzedziliśmy planowane zmiany programowe. Teraz przed dyrektorami i nauczycielami stoi zadanie dostosowania organizacji pracy do nowych rozwiązań, m.in. zajęć praktycznych i projektowych, które uczą młodych ludzi współpracy, samodzielnej organizacji pracy oraz prezentowania efektów swoich działań. To zmiana, do której będziemy się wspólnie przygotowywać, korzystając z doświadczeń i rozwiązań wypracowanych już przez gdańskie szkoły.

Wdrożenie reformy oznacza nowe zadania dla dyrektorek, dyrektorów i kadry pedagogicznej. Miasto będzie wspierać placówki m.in. poprzez szkolenia, wymianę dobrych praktyk oraz pracę zespołów konsultacyjnych dotyczących sportu, transformacji cyfrowej, edukacji włączającej i specjalnej, bezpieczeństwa, współpracy szkół z uczelniami i pracodawcami oraz zespołu dyrektorów mentorów. Hevelianum będzie prowadzić szkolenia z pracy metodą projektu, poradnie psychologiczno-pedagogiczne zapewnią wsparcie w zakresie oceny funkcjonalnej i dokumentacji, a Europejskie Centrum Solidarności będzie rozwijać działania związane z edukacją obywatelską, medialną i patriotyczną.

Miejskie programy rozwijają kompetencje

Założenia Kompasu Jutra są spójne z kierunkiem, w którym gdańska edukacja rozwija się od kilku lat. Gdańskie Programy Nauczania łączą szkoły z instytucjami kultury, organizacjami społecznymi i ekspertami. Obejmują edukację obywatelską i demokratyczną, międzykulturową, kulturalną, ekologiczną, przedsiębiorczą, patriotyczną oraz wolontariat. Uczniowie i uczennice zdobywają dzięki nim wiedzę poza podręcznikiem, realizują własne pomysły i uczą się współpracy oraz odpowiedzialności.

Szczególnie ważna w Gdańsku jest edukacja obywatelska. W roku szkolnym 2026/2027 powstanie grupa liderska nauczycielek i nauczycieli wiedzy o społeczeństwie i historii, która umożliwi wymianę doświadczeń, wspólne przygotowywanie materiałów oraz rozwijanie działań wzmacniających świadomość i zaangażowanie młodzieży. Już 2 października w AMBEREXPO odbędzie się także Kongres Edukacji Prawnej i Obywatelskiej pod hasłem „Edukacja jutra: prawo, technologia i podmiotowość obywatelska”. W programie na nowy rok szkolny znajdują się także sprawdzone inicjatywy wspierające edukacją obywatelską w praktyce, m.in. Gdańskie Dni Demokracji, Forum Młodych, czy działania w ramach All About Freedom Festival.

Sprawczość młodzieży wzmacnia także Gdański Fundusz Młodzieżowy. Czteroosobowe grupy uczniów i uczennic od 13. roku życia, działające wspólnie z nauczycielem lub nauczycielką, mogą otrzymać 1000 zł na własny miniprojekt dla szkoły albo lokalnej społeczności. Praktycznej przedsiębiorczości uczą z kolei spółdzielnie uczniowskie. Do tej pory w Gdańsku powstały 32 takie inicjatywy, a cztery kolejne szkoły otrzymają wsparcie w ich utworzeniu.

– Zależy nam, aby młodzi Gdańszczanie i Gdańszczanki nie tylko zdobywali wiedzę w szkole, ale także uczyli się współpracy, odpowiedzialności i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Dlatego rozwijamy inicjatywy wzmacniające edukację obywatelską, takie jak Forum Młodych, spółdzielnie uczniowskie czy Młodzieżowy Fundusz Obywatelski. To działania, które pozwalają młodym ludziom zdobywać doświadczenie we wspólnym działaniu, realizować własne pomysły i uczyć się odpowiedzialnego gospodarowania środkami publicznymi – mówił radny Andrzej Kowalczys, przewodniczący Komisji Edukacji w RMG.

Czwartą edycję w tym roku będzie rozwijał Program Zielonej Edukacji. Dzieci i młodzież kolejny raz zrealizują projekty rozwijające świadomość ekologiczną i pokazujące znaczenie przyrody w codziennym życiu. Nabór jest ciągły, a zakończenie projektów zaplanowano na maj 2027 roku. Kontynuowany będzie także program Edukacja do Kultury. We wrześniu ruszą zapisy do programu, a także do Akademii Gdańskich Lwiątek dla klas I-III. 

Szkoły będą mogły korzystać także ze wsparcia Regionalnego Centrum Wolontariatu w Gdańsku przy tworzeniu szkolnych kół wolontariatu, organizacji warsztatów oraz spotkań z wolontariuszami i wolontariuszkami z zagranicy. 

- Edukacja stanowi bardzo ważny element w życiu każdego młodego człowieka, dlatego wychodzimy z nowymi zadaniami, także w kształceniu umiejętności praktycznych naszych najmłodszych uczniów w przyszłym roku – mówi radny Marcin Makowski. – Już we wrześniu rozpoczynamy Akademię Gdańskich Lwiątek, będziemy także kontynuować działania związane z polityką zieloną oraz z przedsiębiorczością. Bardzo zależy nam także na wsparciu wolontariatu. Chcielibyśmy też, jako radni, wprowadzić zajęcia na temat dezinformacji i fake newsów.

Gdańska edukacja: nowoczesna, otwarta i bliska rynku pracy

W 2026 roku Gdańsk przeznacza ponad 81 mln zł na inwestycje i remonty w szkołach, przedszkolach i żłobkach. Oprócz modernizacji budynków, obiektów sportowych i zaplecza edukacyjnego miasto wybudowało dwa żłobki i rozbudowało dwie istniejące placówki, tworząc łącznie 550 nowych miejsc. Szczegóły dotyczące tegorocznych inwestycji oświatowych opisano w komunikacie z konferencji prasowej na ten temat. 

Ważnym źródłem wsparcia gdańskiej edukacji pozostają Fundusze Europejskie dla Pomorza. Łączna wartość realizowanych projektów edukacyjnych wynosi 60,8 mln zł, z czego 53,9 mln zł stanowi dofinansowanie. Największy z projektów – „Gdańsk Miastem Zawodowców – etap II” – ma wartość 27,5 mln zł, w tym 24,8 mln zł dofinansowania. Równolegle realizowany jest wart 8,9 mln zł projekt infrastrukturalny, dzięki któremu baza dydaktyczna pięciu zespołów szkół zawodowych jest dostosowywana do zmian w gospodarce i na rynku pracy. W Zespole Szkół Morskich rozbudowano m.in. symulator siłowni okrętowej i zaktualizowano jego oprogramowanie.

Z kolei, projekt „WłączaMY GDAŃSKie szkoły – Gdańska szkoła otwarta dla wszystkich” obejmuje 106 placówek: 65 szkół podstawowych, 18 liceów, 13 techników i 10 szkół branżowych I stopnia. Jego wartość to 18,9 mln zł, w tym 17,9 mln zł dofinansowania. Działania mają zapewnić odpowiednie warunki nauki uczniom i uczennicom z niepełnosprawnościami, trudnościami w nauce, zaburzeniami zachowania i emocji, zagrożonym niedostosowaniem społecznym oraz z doświadczeniem migracji. Uzupełnia je projekt „Edukacja włączająca dla uczniów Batorego” o wartości 4,4 mln zł oraz „Zdolni z Pomorza – Gdańsk” o wartości 1,1 mln zł, skierowany do uzdolnionych uczniów i uczennic napotykających bariery społeczno-ekonomiczne lub terytorialne.

Od 1 września szkoły będą zobowiązane opracowywać programy doradztwa zawodowego we współpracy z lokalnymi lub regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi albo przedstawicielami branż. Gdańsk od lat rozwija bazę firm zainteresowanych bezpośrednią współpracą ze szkołami. Takie partnerstwa obfitują np. w spotkania w szkołach i przedsiębiorstwach, poznawanie środowiska pracy oraz inne działania pomagające młodzieży świadomie wybrać dalszą edukację i zawód. 22 września w Gdańsku odbędzie się spotkanie dla szkolnych doradców i doradczyń zawodowych poświęcone kształceniu w zawodach rzemieślniczych. Z kolei 23 listopada w AMBEREXPO szkoły, uczelnie, pracodawcy i doradcy zawodowi spotkają się podczas Pomorskiego Forum Edukacji i Pracodawców. Jego tematem będzie droga od świadomego wyboru kształcenia do dobrego startu na rynku pracy.

W nowym roku szkolnym gdańskie placówki będą kontynuować 29 projektów Erasmus+, na których realizację przyznano 5,4 mln zł. Jednocześnie rozpocznie się 15 kolejnych projektów o łącznej wartości 3,5 mln zł. Obejmują one m.in. rozwój kompetencji językowych i cyfrowych, edukację ekologiczną i klimatyczną, dobrostan, zdrowie psychiczne, edukację włączającą oraz umiędzynarodowienie szkół. Jedenaście gdańskich szkół posiada akredytację Erasmus+, pozwalającą prowadzić długofalową współpracę z partnerami z wielu krajów Europy. Realizowane będą również cztery projekty Polsko-Niemieckiej Wymiany Młodzieży o łącznej wartości 24,4 tys. zł.

Także Gdańska Rzeczniczka Praw Uczniowskich będzie kontynuować konsultacje, dyżury, spotkania w szkołach i szkolenia dla samorządów uczniowskich, ich opiekunów i opiekunek oraz szkolnych rzeczników i rzeczniczek praw uczniowskich. W jej planach jest m.in. konferencja „O jeden żart za daleko – o przemocy rówieśniczej na serio”. W zakresie wsparcia kontynuowany będzie także Gdański Kod Rodzicielski – platforma pomagająca budować wiedzę o ochronie zdrowia psychicznego i więziach rodzinnych. Szkoły mogą ponadto korzystać z programów Gdańskiego Ośrodka Promocji Zdrowia i Profilaktyki Uzależnień: „Kierunek zdrowie”, „Zdrowy uczeń”, „Gdańsk jeMY zdrowo” i „Fit Klasa”.

Spotkanie dla dyrektorek i dyrektorów na Uniwersytecie Gdańskim

W środę, 26 sierpnia, na Uniwersytecie Gdańskim odbyła się także konferencja dla dyrektorek i dyrektorów gdańskich jednostek oświatowych pod hasłem „Gdańska Edukacja. Doświadczenie – współpraca – rozwój”. Spotkanie było poświęcone organizacji roku szkolnego 2026/2027, wdrażaniu zmian programowych oraz systemowi wsparcia dla placówek i kadry. Podsumowano również miejskie programy, projekty finansowane ze środków europejskich i kalendarz najważniejszych wydarzeń edukacyjnych na nadchodzące miesiące.

- Rozpoczynamy kolejny rok szkolny, który jak zawsze przynosi nowe wyzwania, ale chcę bardzo mocno podkreślić, że nie zostajecie z nimi sami - mówiła Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. - W Gdańsku przez lata wspólnie wypracowaliśmy wiele sposobów i narzędzi, które wspierają szkoły i nauczycieli w odpowiadaniu na potrzeby młodych ludzi, od edukacji obywatelskiej i kulturalnej po edukację ekologiczną oraz programy rozwijające współpracę międzynarodową. Dziękuję dyrektorom, nauczycielom i wszystkim pracownikom gdańskich szkół za codzienną pracę, zaangażowanie i gotowość do podejmowania nowych wyzwań. To dzięki Państwu gdański system edukacji może wyznaczać standardy i skutecznie odpowiadać na zmieniającą się rzeczywistość. Życzę Państwu dobrego roku szkolnego, dużo pozytywnej energii i poczucia, że w tej odpowiedzialnej pracy zawsze możemy działać razem.