Dorota Barczak-Perfikowska
Miejski Teatr Miniatura
Data publikacji 12:33
„Bibuła w tapczanie” z Grand Prix 32. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej
Spektakl „Bibuła w tapczanie” w reżyserii Michała Derlatki zdobył Grand Prix 32. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Najważniejszą nagrodę o wartości 50 tys. zł otrzymali twórcy i wykonawcy przedstawienia przygotowanego przez Miejski Teatr Miniatura.
Jury konkursu przyznało Grand Prix zespołowi spektaklu: Michałowi Derlatce, Michałowi Draczowi, Tymonowi Tymańskiemu, Dariuszowi Czarnieckiemu oraz Jakubowi Ehrlichowi.
Grand Prix 32. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej należy do najważniejszych wyróżnień przyznawanych polskiemu teatrowi. Organizowany od ponad 30 lat konkurs obejmuje teatry z całego kraju i prezentuje najciekawsze realizacje współczesnych polskich tekstów dramatycznych. Każdego roku do finału trafia jedynie kilkanaście przedstawień – w tegorocznej edycji spośród 124 zgłoszonych spektakli wybrano zaledwie 16. Laureata wyłania jury złożone z uznanych reżyserów, krytyków i teatrologów, przyznając tylko jedno Grand Prix. Konkurs od lat wyznacza kierunki dyskusji o współczesnym polskim teatrze i pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla środowiska teatralnego.
Do tegorocznej edycji konkursu zgłoszono 124 inscenizacje oryginalnych polskich tekstów dramatycznych powstałych w ciągu ostatnich 20 lat. Komisja Artystyczna wyłoniła spośród nich 16 finałowych spektakli, reprezentujących teatry z Bydgoszczy, Gdańska, Katowic, Kielc, Krakowa, Łodzi, Olsztyna, Opola, Słupska, Szczecina, Wałbrzycha i Warszawy. Jury przyznało łącznie 10 nagród i jedno wyróżnienie o wartości 146 tys. zł, a najważniejsze wyróżnienie trafiło właśnie do twórców „Bibuły w tapczanie”.
Tegoroczny werdykt ma również wymiar historyczny. Jak podkreślił przewodniczący jury Wojciech Majcherek, po raz pierwszy w historii konkursu najwyższą nagrodę otrzymał spektakl edukacyjny dla dzieci, prezentowany w klasach szkół podstawowych. To wyraźny sygnał, że teatr tworzony z myślą o najmłodszych widzach może osiągać najwyższy poziom artystyczny i być oceniany na równi z przedstawieniami adresowanymi do dorosłej publiczności.
Wojciech Majcherek:
Nie zdradzę chyba specjalnej tajemnicy obrad naszego jury, jeśli powiem, że werdykt powstał bez sporów czy kontrowersji. Ta zgodność, jak sądzę, nie wynikała z tego, że osoby wchodzące w skład jury reprezentują takie same gusty czy poglądy. To materia finałowego zestawu konkursowych przedstawień wywołała w naturalny sposób nasze preferencje. Na pewno tegoroczna edycja konkursu może być przyczynkiem do dyskusji o kształcie teatru, tego, który chce być współczesny.
Wybór laureata Grand Prix może być zaskoczeniem, bo wygrało przedstawienie, którego twórcy na pewno nie myśleli o jakichkolwiek laurach. Chyba nigdy w historii Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej nie zdarzyło się, by tak bardzo doceniono spektakl mający swojego konkretnego adresata – widza małoletniego, grany w klasach szkół podstawowych, spektakl edukacyjny. „Bibuła w tapczanie” z Teatru Miniatura w Gdańsku bardzo mądrze i zabawnie uczy o najważniejszych doświadczeniach polskiej historii, które są fundamentem naszej dzisiejszej rzeczywistości. Dobrze, że twórcy spektaklu przypominają, jak ważne i piękne znaczenie ma słowo: solidarność. Dla dzieci to lekcja historii, ale może być przydatna w ich przyszłości. A lekcja jest fajna, bo przekazana przez fajny teatr.
Spektakl powstał na podstawie książki Michała Rusinka „Bibuła w tapczanie. O solidarności dla dzieci”. Przedstawienie zostało zrealizowane we współpracy z Europejskim Centrum Solidarności, a jego produkcję wsparł finansowo Teatr Ludowy ze środków pozyskanych od Gminy Miejskiej Kraków w ramach 3. edycji Festiwalu Otwarcia.
Komisja konkursowa obejrzała spektakl podczas przedstawienia w Szkole Podstawowej nr 1 im. Mariusza Zaruskiego w Gdańsku. W czerwcu spektakl został zaprezentowany również w innych gdańskich szkołach podstawowych: Szkole Podstawowej nr 75 im. Marii Konopnickiej, Szkole Podstawowej nr 42 im. Ignacego Jana Paderewskiego, Szkole Podstawowej nr 49 im. Księdza Bronisława Komorowskiego, Szkole Podstawowej nr 33 im. Stefana Banacha oraz Szkole Podstawowej Towarzystwa Edukacyjnego Vizja Gdańsk. Tym samym przedstawienie realizuje swoją ideę teatru, który dociera bezpośrednio do uczniów, zamieniając szkolną klasę w przestrzeń artystycznego spotkania i rozmowy o historii.
Grand Prix jest kolejnym ważnym wyróżnieniem dla twórców spektaklu. „Bibuła w tapczanie” otrzymała wcześniej Wyróżnienie Festiwalu Otwarcia 2025 w Teatralnym Instytucie Młodych. Reżyser Michał Derlatka został uhonorowany Nagrodą Teatralną Miasta Gdańska za reżyserię spektaklu, natomiast autor scenografii i lalek Michał Dracz otrzymał Wyróżnienie Honorowe Lalkarskiego Atestu Jakości LAJK POLUNIMA 2025 za stworzenie kompaktowej przestrzeni będącej siłą napędową inscenizacji. Kolejnym sukcesem zespołu była aktorska nagroda zespołowa przyznana Dariuszowi Czarnieckiemu i Jakubowi Ehrlichowi podczas 39. Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego WALIZKA za role w spektaklu „Bibuła w tapczanie”.
„Bibuła w tapczanie” to pełna humoru i wyobraźni opowieść o historii Solidarności, która przybliża najmłodszym widzom realia życia w Polsce lat 80. Spektakl w przystępny sposób opowiada o wartościach takich jak wolność, demokracja, solidarność i odpowiedzialność za wspólnotę, pokazując, że są one ważne niezależnie od wieku. Dzięki lalkowej formie dzieci poznają codzienność PRL – kolejki, cenzurę, puste sklepowe półki czy nieuczciwe wybory – oraz dowiadują się, kim byli Lech Wałęsa i Wojciech Jaruzelski, czym była bibuła i dlaczego stała się symbolem walki o wolność.
Prapremiera spektaklu miała miejsce 31 sierpnia 2025 r. w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku, a premiera 20 listopada 2025 r. w Teatrze Ludowym w Krakowie.
Najbliższe pokazy spektaklu odbędą się: 4 lipca o godz. 11.00 w Domu Literatury w Łodzi, a następnie 8, 15, 22 i 29 sierpnia o godz. 12.00 na 34. piętrze Olivii Star w Gdańsku.
