Strefa Społeczna. Startuje Święto Wolności i Praw Obywatelskich w Gdańsku - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Gdańsk ponownie stanie się miejscem spotkania organizacji społecznych, liderek i liderów opinii oraz gości z całej Polski. W dniach 30–31 maja 2026 roku na terenach postoczniowych (100cznia) stanie Strefa Społeczna. W wydarzeniu weźmie udział niemal 200 NGO, a gośćmi debat będą m.in. Jolanta Kwaśniewska, Adam Michnik, gen. Roman Polko i Doda. To jedno z największych w kraju wydarzeń poświęconych społeczeństwu obywatelskiemu realizowane jest w ramach Święta Wolności i Praw Obywatelskich. Szczegółowy program na 4czerwca.gdansk.pl.

Strefa Społeczna to organizowany od 2019 roku przez Fundację Gdańską otwarty, weekendowy festiwal organizacji pozarządowych, który łączy program merytoryczny z dostępną dla wszystkich formułą wydarzenia miejskiego. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny.

W tegorocznej edycji udział weźmie blisko 200 organizacji z całej Polski, prezentujących działania w obszarach takich jak prawa człowieka, edukacja, zdrowie, środowisko, kultura czy rozwój lokalny. Strefa Społeczna ma charakter inkluzywny i międzypokoleniowy – zaprasza zarówno osoby zaangażowane społecznie, jak i te, które dopiero chcą poznać działalność organizacji i włączyć się w życie publiczne.

Debaty, warsztaty i spotkania

Program wydarzenia został rozłożony na cztery sceny oraz liczne strefy tematyczne. Na uczestników czekają m.in.:

• Scena Główna (DOK) – debaty z udziałem dziennikarzy Press Club Polska i gości życia publicznego, w tym Jolanty Kwaśniewskiej, gen. Romana Polko, Adama Michnika czy Dody.
• Sceny organizacji (Outside i Przesmyk) – program tworzony przez NGO, obejmujący dziesiątki debat o tematyce społecznej, prawnej i obywatelskiej.
• Strefa stoisk – ponad 190 punktów, w których można poznać działalność organizacji i porozmawiać z ich przedstawicielami.
• Strefy warsztatowe i edukacyjne oraz przestrzeń dla dzieci i rodzin.

Tematy tegorocznych rozmów obejmują zarówno wyzwania globalne, takie jak bezpieczeństwo czy sytuacja geopolityczna, jak i lokalne kwestie społeczne, prawa człowieka czy jakość życia w miastach.

Scena Główna - sobota 30 maja

Strefa Społeczna startuje w sobotę 30 maja o godz. 12.00. Na otwarcie zaplanowano oficjalne wystąpienia z udziałem Moniki Chabior zastępczyni prezydenta ds. ds. rozwoju społecznego i równego traktowania, Magdaleny Mistat p.o. dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności i Mileny Mieczkowskiej, wiceprezeski Fundacji Gdańskiej.

Następnie sobotni program Sceny Głównej zdominuje cykl rozmów Press Club Polska, prowadzony przez Magdalenę Rigamonti i Jarosława Włodarczyka. Zaplanowane debaty obejmą szerokie spektrum tematów – od wolności jednostki, przez bezpieczeństwo i geopolitykę, po rolę elit publicznych i mediów.

O godz. 12.30 odbędzie się rozmowa z Dodą zatytułowana „Granice wolności”. O 13.45 zaplanowano spotkanie z udziałem dziennikarzy z Ukrainy, poświęcone doświadczeniom pracy medialnej w czasie wojny i funkcjonowaniu mediów w warunkach konfliktu. Następnie, o godz. 14.45, gościem Sceny Głównej będzie gen. Roman Polko, który weźmie udział w rozmowie „Chcesz pokoju, szykuj się do wojny”, dotyczącej bezpieczeństwa i aktualnych wyzwań geopolitycznych.

W dalszej części dnia, o godz. 17.45, odbędzie się program publicystyczny „Stan Wyjątkowy na żywo” z udziałem Kamila Dziubki i Jacka Gądka, poświęcony bieżącym wydarzeniom politycznym. Cykl zamknie rozmowa o godz. 19.15 z udziałem Jolanty Kwaśniewskiej, zatytułowana „Dyplomacja. Co wolno Pierwszej Damie w polityce?”.

O godz. 16.00, na scenie DOK wystąpią Dorota Karaś i Marek Sterlingow z rozmową „Kto boi się Walentynowicz, a kto Urbana”, podejmującą temat narracji historycznych i sporów wokół postaci ważnych dla najnowszej historii Polski.

Scena Główna – niedziela, 31 maja

Program Sceny Głównej w niedzielę koncentruje się na czterech blokach tematycznych, łączących refleksję nad polityką, kulturą, społeczeństwem i środowiskiem.

O godz. 12.00 rozpocznie się debata „Gazety Wyborczej” poświęcona wyborom, aktualnej sytuacji geopolitycznej oraz roli dziennikarstwa we współczesnym świecie. W rozmowie udział wezmą m.in. Adam Michnik i Bartosz Wieliński, którzy odniosą się do wyzwań stojących przed demokracją i mediami w czasie dynamicznych zmian politycznych. O godz. 13.00 zaplanowano rozmowę kulturalną wokół filmu dokumentalnego „Nieusłyszane”, poświęconego losom Polaków w Ameryce Łacińskiej. W spotkaniu udział wezmą m.in. Damian Stefańczyk oraz Jacek Cygan (dziennikarz).

W dalszej części dnia, o godz. 14.00 odbędzie się debata w języku angielskim „Stereotypy a doświadczenie – co wydaje nam się, że wiemy o Polsce”, z udziałem Larry’ego Okeey Ugwu, Jakuba Klepka i Onno Hansen‑Staszyńskiego. Dzień zakończy o godz. 15.00 dyskusja ekologiczna „Dzik. Przyroda w mieście: konflikt czy współistnienie?”. W debacie udział wezmą m.in. dr hab. Mateusz Ciechanowski, dr hab. Dorota Rancew‑Sikora, Tomasz Słomczyński oraz Joanna Wiśniowska.

Debaty na Scenie Outside

Program Sceny Outside (oraz równoległej sceny Przesmyk) w całości współtworzony jest przez organizacje pozarządowe, które odpowiadają zarówno za dobór tematów, jak i prowadzenie spotkań. To przestrzeń oddolnej debaty, w której wybrzmiewają aktualne problemy społeczne oraz doświadczenia różnych środowisk działających na rzecz praw obywatelskich i rozwoju wspólnot lokalnych.

W sobotę, 30 maja, dyskusje koncentrować się będą wokół zagadnień związanych z prawami człowieka, edukacją i codziennym funkcjonowaniem społeczeństwa obywatelskiego. W programie znajdą się m.in. rozmowy o praktycznym wymiarze praw człowieka i odpowiedzialności za ich realizację na poziomie lokalnym, a także o kondycji organizacji pozarządowych w Gdańsku. Nie zabraknie tematów społecznych i pracowniczych, takich jak rola komisji antymobbingowych, oraz dyskusji poświęconych edukacji i kulturze, w tym literaturze dziecięcej. Ważnym wątkiem będą również lokalne liderki i inicjatywy społeczne z mniejszych miejscowości, a także działania łączące edukację, ekologię i wrażliwość społeczną, jak projekt „Bezpieczny ogród”.

W niedzielę, 31 maja, program Sceny Outside skupi się na refleksji nad relacjami społecznymi i dziedzictwem przemian demokratycznych. Wśród tematów znajdą się m.in. relacje państwo–Kościół oraz ich możliwe kierunki rozwoju, a także różne modele obywatelskości lokalnej, w tym doświadczenia Polski Wschodniej. Istotnym punktem będzie debata o roli miejsc i instytucji wspierających działalność organizacji społecznych, przygotowana przez Europejskie Centrum Solidarności. Program uzupełni spotkanie poświęcone pamięci o wydarzeniach 4 czerwca 1989 roku, widzianych z perspektywy dzieci uczestników tamtych wydarzeń, podejmujące temat międzypokoleniowego przekazu doświadczenia demokratycznej transformacji.

Strefa Prezentacji – nowość 2026

Nowością tegorocznej edycji Strefy Społecznej jest Strefa Prezentacji – dedykowana scena, która umożliwia organizacjom pozarządowym krótkie, dynamiczne wystąpienia. Każda z organizacji ma tu do dyspozycji 8 minut, aby przedstawić swoją działalność, zwrócić uwagę na ważny problem społeczny lub zaprezentować inicjatywę, którą rozwija.

Formuła Strefy Prezentacji sprzyja koncentracji na istocie przekazu i bezpośredniemu kontaktowi z odbiorcą – to przestrzeń syntetycznych, angażujących wystąpień, które pozwalają w krótkim czasie poznać szerokie spektrum działań społecznych.

Wśród prezentowanych tematów i organizacji znajdą się m.in.:

• Fundacja Ośmiornice Kreatywności – prezentacja wykorzystania sztuki cyrkowej jako narzędzia edukacji i rozwoju kompetencji,
• Fundacja Wydawnictwo Zrzeszenia Kaszubsko‑Pomorskiego – opowieść o regionalnej tożsamości i literaturze poza głównym nurtem dystrybucji,
• Stowarzyszenie Jugger Trójmiasto – przykład niestandardowej aktywności sportowej łączącej integrację i pracę zespołową,
• Stowarzyszenie PARK ON – działania wspierające osoby chorujące na chorobę Parkinsona,
• Fundacja Równa Szkoła – Równe Życie – refleksja nad równością w edukacji i życiu społecznym,
• Biblioteka Ukraińska w Gdańsku – rola instytucji kultury jako miejsca integracji i budowania wspólnoty,
• inicjatywy poświęcone zdrowiu psychicznemu, aktywności młodzieży i partycypacji obywatelskiej,
• projekty wzmacniające prawa kobiet i sprawczość społeczną,
• działania promujące partnerstwo w demokracji oraz rozwiązania proekologiczne, w tym ideę upcyklingu.

Strefa Prezentacji stanowi uzupełnienie debat i warsztatów, tworząc przestrzeń szybkiej wymiany idei, inspiracji i dobrych praktyk – pokazując w skondensowanej formie różnorodność i skalę działań sektora społecznego.

Stoiska, warsztaty

Poza scenami przez cały weekend działać będzie prawie 200 stoisk organizacji pozarządowych, na których odwiedzający mogą porozmawiać z przedstawicielami organizacji bez pośpiechu i dowiedzieć się o konkretnych projektach. Równolegle otwarte będą stoły warsztatowe z rękodziełem, pracami plastycznymi i mini-warsztatami tematycznymi prowadzonymi przez ekspertów i organizacje. Dla najmłodszych przygotowano osobną strefę z animacjami i profesjonalną opieką.

Nowa przestrzeń i program rodzinny ECS

W ramach wydarzeń w Europejskim Centrum zaplanowano otwarcie Sali Małych Stoczniowców – nowej przestrzeni edukacyjnej dla dzieci i rodzin, inspirowanej tematyką stoczni i ideą współpracy. 31 maja w godzinach 11.00–16.30, pod hasłem „Statki buduje się razem”, przygotowano program angażujący najmłodszych i ich opiekunów – zarówno we wnętrzach ECS, jak i w jego otoczeniu. Obejmuje on m.in. gry rodzinne, warsztaty, działania plenerowe oraz spektakle teatru kamishibai.

Ciekawym elementem programu jest także Mobillon, cykl koncertów mobilnego carillonu, przybliżający uczestnikom unikatowe dziedzictwo muzyczne Gdańska.

Szczegółowy program Strefy Społecznej i całego Święta Wolności i Praw Obywatelskich można znaleźć na stronie: 4czerwca.gdansk.pl.

Program Europejskiego Centrum Solidarności w ramach Święta Wolności i Praw Obywatelskich 2026 obejmuje wydarzenia historyczne, edukacyjne i kulturalne, które łączą refleksję nad doświadczeniem 4 czerwca 1989 roku z analizą współczesnych wyzwań demokratycznych. – szczegóły zostaną opublikowane w osobnym komunikacie, ale można je tez znaleźć na stronie ECS.