W Gdańsku o prawach człowieka w samorządach. Spotkanie pełnomocniczek i pełnomocników ds. równego traktowania z całej Polski - Referat Prasowy Urzędu Miejskiego w Gdańsku

Jak skutecznie wdrażać prawa człowieka na poziomie lokalnym? Jakie narzędzia mogą pomagać samorządom w przeciwdziałaniu dyskryminacji i budowaniu działań opartych na równości, godności i dostępności? Odpowiedzi na te pytania szukają uczestniczki i uczestnicy ogólnopolskiego spotkania pełnomocniczek i pełnomocników ds. równego traktowania prezydentów miast i burmistrzów, które odbywa się 7 i 8 maja w Centrum Dolna Brama w Gdańsku. W wydarzeniu bierze udział prawie 20 przedstawicielek i przedstawicieli samorządów z całej Polski, m.in. ze Szczecina, Poznania i Wrocławia.

– To trudny moment dla środowisk zajmujących się prawami człowieka i równym traktowaniem. Widzimy rozczarowanie związane z niepodjętymi decyzjami w niektórych obszarach, ale jednocześnie pamiętajmy, że sytuacja i tak jest inna niż jeszcze kilka lat temu. Dziś możemy spokojnie pracować, pomagać ludziom i budować system wsparcia, który ma realny wpływ na życie mieszkańców i mieszkanek – mówiła Monika Chabior, zastępczyni prezydent Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania. - Samorządy mają tu ogromną rolę – musimy działać efektywnie, chronić tych, którzy tego potrzebują, i organizować się wokół wartości praw człowieka. Dlatego takie spotkania są ważne, bo pozwalają nam wymieniać doświadczenia, wzmacniać się nawzajem i myśleć o tym, jak budować silny, demokratyczny ruch oparty na solidarności i odpowiedzialności. Cieszę się, że spotykamy się właśnie w Gdańsku. 

W spotkaniu uczestniczą pełnomocniczki i pełnomocnicy ds. równego traktowania m.in. z: Bydgoszczy, Częstochowy, Gdyni, Koszalina, Poznania, Sopotu, Szczecina, Torunia. Obecni byli także przedstawiciele poszczególnych Urzędów Marszałkowskich.

Samorządy coraz częściej odwołują się do praw człowieka

Spotkanie w Gdańsku poświęcone jest lokalnym politykom równego traktowania i wdrażaniu Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w działaniach lokalnych. Coraz więcej miast i regionów w Polsce oraz Europie odchodzi od myślenia o politykach równościowych wyłącznie jako działaniach skierowanych do grup zagrożonych wykluczeniem. Samorządy coraz częściej traktują prawa człowieka jako fundament wszystkich lokalnych polityk publicznych – od mieszkalnictwa i edukacji po transport czy dostęp do usług społecznych.

Uczestniczki i uczestnicy wydarzenia rozmawiają o tym, jak wzmacniać możliwości korzystania z praw i wolności przez wszystkie mieszkanki i mieszkańców oraz jak budować administrację publiczną bardziej świadomą różnorodności społecznej i potrzeb różnych grup. Dzielą się także dobrymi przykładami i projektami funkcjonującymi w miastach. 

Wymiana doświadczeń i praktycznych rozwiązań

Dwudniowe spotkanie ma charakter ekspercki i warsztatowy. Program obejmuje prezentacje narzędzi opracowanych w ramach projektu europejskiego RIGHTSCITIES, dyskusje dotyczące wyzwań związanych z wdrażaniem Karty Praw Podstawowych UE oraz warsztaty poświęcone metodzie Human Rights Impact Assessment, czyli ocenie wpływu działań publicznych na prawa człowieka mieszkańców i mieszkanek miast

Ważnym elementem wydarzenia jest także wymiana doświadczeń pomiędzy samorządami. Pełnomocniczki i pełnomocnicy ds. równego traktowania rozmawiają o konkretnych rozwiązaniach wdrażanych lokalnie, najczęstszych barierach organizacyjnych oraz sposobach budowania trwałych struktur przeciwdziałania nierównemu traktowaniu.

Podczas spotkania prezentowane są również moduły edukacyjne dotyczące Karty Praw Podstawowych UE, przygotowane z myślą o osobach prowadzących lokalne szkolenia i działania edukacyjne w samorządach

Prawa człowieka jako element codziennej pracy urzędów

Organizatorzy podkreślają, że prawa podstawowe nie powinny pozostawać wyłącznie zapisami w dokumentach i strategiach. Ich realizacja odbywa się przede wszystkim na poziomie lokalnym – tam, gdzie mieszkanki i mieszkańcy mają bezpośredni kontakt z instytucjami publicznymi.

Dlatego coraz większe znaczenie zyskują działania wspierające urzędniczki i urzędników w rozpoznawaniu sytuacji nierównego traktowania, analizowaniu skutków podejmowanych decyzji oraz projektowaniu usług publicznych w sposób uwzględniający potrzeby różnych grup społecznych.

Spotkanie w Gdańsku ma także służyć budowaniu współpracy pomiędzy miastami oraz upowszechnianiu sprawdzonych narzędzi i praktyk, które mogą być wykorzystywane zarówno przez duże metropolie, jak i mniejsze samorządy.

RIGHTSCITIES – europejski projekt o prawach podstawowych w miastach

Spotkanie pełnomocniczek i pełnomocników ds. równego traktowania jest elementem upowszechniania rezultatów projektu RIGHTSCITIES, realizowanego do maja 2026 roku przez pięć europejskich miast: Gdańsk, Lund, Sopot, Utrecht i Wiedeń oraz trzy instytuty akademickie zajmujące się prawami człowieka.

W ramach projektu opracowano m.in. narzędzie do samooceny zgodności działań i struktur samorządów z Kartą Praw Podstawowych UE oraz moduły edukacyjne wspierające prowadzenie lokalnych szkoleń z zakresu praw podstawowych. Celem projektu jest wzmacnianie roli miast w promowaniu i wdrażaniu praw człowieka na poziomie lokalnym oraz tworzenie praktycznych rozwiązań możliwych do wykorzystania w codziennej pracy samorządów.