Michał Harat
Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej
Data publikacji 13:47
Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej
8 kwietnia 2026 zainaugurowano działalność Gdańskiego Centrum Sztuki Współczesnej – nowej instytucji kultury powstałej z połączenia CSW Łaźnia i Gdańskiej Galerii Miejskiej, działającej jednocześnie w pięciu lokalizacjach miasta. Start GCSW wyznacza rozbudowany program wystaw, projektów edukacyjnych, społecznych i partnerstw, w tym udział w Pawilonie Polskim na Biennale w Wenecji. Powstanie także BOA – pierwsze w Polsce Biuro Obsługi Artystów, stworzone w odpowiedzi na realne potrzeby gdańskiego środowiska artystycznego. W kwietniu 2026 wstęp do wszystkich oddziałów jest wolny.
O szczegółach, podczas śniadania prasowego, opowiadała Marta Kołacz, dyrektorka instytucji.
Pięć miejsc, jedno miasto
GCSW działa w Gdańsku jednocześnie w pięciu lokalizacjach: na Dolnym Mieście, w Nowym Porcie i w trzech przestrzeniach na Głównym Mieście. Każda ma własny program i własną publiczność. Pięć lokalizacji pozwoli prowadzić różne typy działań jednocześnie i kierować je do różnych grup odbiorców. Model instytucji rozproszonej umożliwi realizację kameralnych projektów osadzonych w konkretnym miejscu, ale też łączenie przestrzeni przy większych realizacjach wystawienniczych.
Wszystkie oddziały połączy wspólny bilet w cenie 15 zł, a w piątki wstęp do każdego z nich będzie bezpłatny. Przez cały kwiecień 2026 roku wstęp do wszystkich oddziałów będzie niebiletowany. W weekendy na odwiedzających czeka kawa i bezpłatne publikacje przybliżające historię GGM i Łaźni, instytucji, z których powstało GCSW.
BOA. Biuro Obsługi Artystów
Jedną z najważniejszych nowych inicjatyw GCSW jest BOA, czyli Biuro Obsługi Artystów. To pierwsze takie miejsce w Polsce, adresowane do artystek i artystów działających w Gdańsku. Oferuje konsultacje, pomoc prawną, dostęp do wspólnych zasobów i program mentorski. Jesienią 2026 roku powstanie także „biblioteka materiałów”, w ramach której sprzęt i materiały z zakończonych projektów m. in. wystawienniczych wrócą do obiegu i będą nieodpłatnie dostępne dla twórców. Program BOA powstał na podstawie badań potrzeb gdańskiego środowiska artystycznego przeprowadzonych w 2025 roku: stąd wiemy, że 71% artystek i artystów nie czuje się reprezentowanych, 67% rzadko lub nigdy nie otrzymuje rzetelnej krytyki swojej pracy, a ponad połowa ma trudność z dotarciem do informacji
o możliwościach współpracy z instytucjami. Raport jest dostępny online i będzie stale
ewaluowany, aby BOA mogło dynamicznie reagować na zmieniające się potrzeby.
Program 2026. Lokalnie i międzynarodowo
Program GCSW w 2026 roku łączy wystawy, które z różnych stron przyglądają się relacjom między przestrzenią, doświadczeniem, codziennością i wspólnotą. Obecnie prezentowane są „Studiotopia 2.0. Wrażliwe dane Antropocenu", łącząca sztukę i naukę, oraz wystawy Sylwii Jakubowskiej-Szycik i Janusza Bałdygi. W kolejnych miesiącach GCSW pokaże „Z miejsca, w którym stoisz", wystawę skupioną na praktykach młodego pokolenia artystek i artystów, projekt Moniki Zawadzkiej o Dolnym Mieście, „Modele wspólnoty", w których przestrzeń instytucji zostanie oddana dzieciom, „Poza nawierzchnią" w Nowym Porcie, a także wystawy Pauliny Semkowicz, Alexisa Pugeta, Andrzeja Trzaski oraz „Operę Bałtycką!" o historii tej instytucji i jej planowanej przemianie.
Program społeczny GCSW obejmie bezpłatne Lekcje Sztuki dla szkół, ale także projekty tworzone wspólnie z mieszkankami i mieszkańcami. Przy ul. Szerokiej kontynuowane będą działania pracowni ceramicznej i program dla seniorów. Na Dolnym Mieście ruszy projekt „Sztuka dzielenia". W ramach projektu „Ostatnie lato" artyści i badacze zaproszą mieszkańców Nowego Portu do wspólnego myślenia o przyszłości dzielnicy. Po przerwie działalność wznowi również KinoPort, rozwijany jako kino sąsiedzkie oraz przestrzeń dla slow cinema i kina autorskiego.
GCSW partnerem projektu „Języki z wody" w Pawilonie Polskim w Wenecji
Międzynarodowy wymiar działalności GCSW obejmie także partnerstwo przy projekcie „Języki z wody”, prezentowanym w maju 2026 roku w Pawilonie Polskim na 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki La Biennale di Venezia. Jedną z kuratorek wystawy jest Jolanta Woszczenko, od 2008 roku związana z CSW Łaźnia. Projekt rozwija także wątki obecne w pracy nad wideo „Oddychaj” i gdańską wystawą Bogny Burskiej prezentowaną w Łaźni 2. Poszukuje alternatywnych sposobów komunikacji, inspirowanych życiem więcej-niż-ludzkim i nawiązuje do idei Deaf Gain – rozumienia głuchoty nie jako niepełnosprawności, lecz jako odrębnej kultury i tożsamości.
Miejsce, w którym można zostać
Na początku 2027 roku przy Jaskółczej 1 powstanie nowa strefa wejścia wraz z kawiarnią, zaprojektowana przez Macieja Ryniewicza i Akurat Studio. Przy ul. Szerokiej 37 powstanie punkt kawiarniany, korespondujący z BOA. Planowane kawiarnie są odpowiedzią na potrzeby wyrażone w badaniach publiczności prowadzonych w 2025 roku: potrzebę wspólnego miejsca, do którego przychodzi się na wystawę, ale także po to, by się spotkać.
O instytucji
Gdańskie Centrum Sztuki Współczesnej to nowa miejska instytucja kultury, która rozpoczęła działalność 8 kwietnia 2026 roku. Powstała z połączenia Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia i Gdańskiej Galerii Miejskiej. GCSW działa w pięciu lokalizacjach w Gdańsku, w historycznym centrum miasta, na Dolnym Mieście i w Nowym Porcie. Łączna powierzchnia wystawiennicza instytucji wynosi 900 m². Instytucja realizuje program wystaw sztuki współczesnej, program publiczny i edukacyjny, działania społeczne, kino studyjne KinoPort. Współpracuje z artystami i partnerami z Polski i zagranicy.
Lokalizacje
- ul. Jaskółcza 1, Dolne Miasto
- ul. Strajku Dokerów 10, Nowy Port
- ul. Powroźnicza 13/15, Główne Miasto
- ul. Szeroka 37, Główne Miasto
- ul. Piwna 27/29, Główne Miasto
W kwietniu 2026 wstęp do wszystkich oddziałów jest wolny.
Strona: www.gcsw.pl
fot. www.gdansk.pl
