Paulina Chełmińska
Urząd Miejski w Gdańsku
Data publikacji 12:30
Gdańsk wzmacnia bezpieczeństwo mieszkańców – 40 mln zł na ochronę ludności i odporność miasta
Gdańsk przeznaczył 40 mln zł na wzmocnienie ochrony ludności i obrony cywilnej. Środki przekazane w 2025 roku zostały w całości wykorzystane na sprzęt, infrastrukturę oraz zaplecze logistyczne zwiększające odporność miasta na awarie prądu, wody i zakłócenia usług zewnętrznych. To konkretne inwestycje, które pozwalają Gdańskowi funkcjonować własnymi siłami w sytuacjach kryzysowych.
Realizowane działania wynikają bezpośrednio z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej i koncentrują się na zapewnieniu ciągłości podstawowych usług: dostępu do wody, odbioru ścieków, funkcjonowania transportu publicznego oraz gotowości operacyjnej służb miejskich. Środki zostały przeznaczone na realne wyposażenie i infrastrukturę, które mogą być natychmiast wykorzystane w sytuacjach nadzwyczajnych.
- Za nami pierwszy rok wdrażania ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, który pokazał, jak kluczowe dla bezpieczeństwa mieszkańców jest sprawne współdziałanie administracji rządowej i samorządowej – mówi Beata Rutkiewicz, wojewoda pomorska. – Dzięki środkom przekazanym samorządom – blisko 284 mln zł w ubiegłym roku – możliwe było doposażenie służb, stworzenie zaplecza logistycznego oraz realizacja inwestycji wzmacniających odporność społeczną, w tym bezpieczeństwo energetyczne, wodne i infrastrukturę ochronną. Samorządy bardzo efektywnie wykorzystały te fundusze, a Gdańsk jako największy beneficjent, przeznaczył je na sprzęt i infrastrukturę realnie podnoszącą gotowość na wypadek zagrożeń. W 2026 roku kontynuujemy te działania z budżetem ponad 303 mln zł, stawiając za priorytet modernizację i budowę miejsc schronienia oraz magazynów. Kluczowym elementem systemu pozostaje edukacja i budowanie świadomości obywatelskiej poprzez upowszechnianie poradników bezpieczeństwa, naukę przygotowania plecaków ewakuacyjnych oraz bezpośrednie spotkania z liderami lokalnych społeczności
- Otrzymaliśmy 40 milionów złotych, z których wydaliśmy 39 milionów 800 tysięcy, co oznacza wykonanie budżetu na poziomie 99,4 procent – to wynik, który znacząco podnosi średnią w skali województwa - mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. - Wiemy, że poważnych inwestycji nie da się zrealizować w ciągu jednego roku, dlatego składamy kolejne wnioski o środki na dokumentację i modernizację miejsc schronienia na terenie miasta. Równolegle kładziemy silny nacisk na edukację – szkolenia dla mieszkanek i mieszkańców Gdańska, rozmowy podczas cyklicznych spotkań oraz działania informacyjne, aby każdy wiedział, jak zachować się w sytuacji zagrożenia. Chcemy, by Gdańszczanki i Gdańszczanie czuli się bezpiecznie i byli przygotowani na trudne scenariusze, nawet jeśli mamy nadzieję, że nigdy nie będą musieli z tej wiedzy korzystać.
Energia i woda – fundament bezpieczeństwa miasta
Jednym z najważniejszych elementów inwestycji był zakup agregatów prądotwórczych różnej mocy o łącznej wartości blisko 8 mln zł. Urządzenia zabezpieczają działanie stacji uzdatniania wody, ujęć, przepompowni ścieków, zajezdni Gdańskich Autobusów i Tramwajów oraz budynków użyteczności publicznej. Dzięki temu nawet w przypadku długotrwałej awarii zasilania kluczowa infrastruktura może funkcjonować bez przerwy.
Do GAiT trafiły agregaty o łącznej mocy odpowiadającej zużyciu energii przez około 15000 domów jednorodzinnych. Oznacza to, że w sytuacji całkowitej awarii prądu autobusy będą mogły wyjechać z zajezdni, systemy techniczne pozostaną sprawne, a centrala ruchu i serwery nie przestaną działać. Wartość tych urządzeń to 3,7 mln zł.
Miasto zwiększyło również autonomię energetyczną poprzez zakup magazynów energii oraz mobilnych zestawów oświetleniowych umożliwiających prowadzenie działań w terenie bez dostępu do sieci. Uzupełnieniem systemu są atestowane cysterny na wodę pitną, które pozwalają zabezpieczyć dostawy w sytuacjach wymagających wsparcia infrastruktury wodociągowej.
Odporność na ekstremalne zjawiska pogodowe
Ponad 8 mln zł przeznaczono na sprzęt przeciwpowodziowy i inżynieryjny. Miasto zakupiło motopompy, stalowe ścianki szczelne oraz pełne wyposażenie do działań w warunkach intensywnych opadów i podtopień. Mobilne motopompy mogą przepompować nawet 500 000 litrów wody na godzinę (ilość odpowiadającą objętości dużego basenu) i pracować niezależnie od sieci energetycznej.
Do Gdańskich Wód trafił także ciężki sprzęt umożliwiający szybkie usuwanie skutków nawałnic i podtopień, w tym koparki obrotowo-kołowe, ciągnik z osprzętem oraz pojazdy specjalistyczne. Pozwala to na natychmiastowe zabezpieczanie uszkodzonych skarp, udrażnianie systemów odwodnieniowych i przywracanie ich pełnej funkcjonalności.
Gotowość do wsparcia mieszkańców
- Przez ostatnie trzy dekady wydatki na ochronę ludności i obronę cywilną w Polsce były bardzo ograniczone, ponieważ państwo koncentrowało się na odbudowie infrastruktury i rozwoju po transformacji ustrojowej. Dziś jesteśmy dumni z miejsca, w którym znajduje się nasz kraj, ale jednocześnie z większą uwagą analizujemy zagrożenia zewnętrzne i wzmacniamy system bezpieczeństwa - mówił Piotr Borawski, zastępca prezydenta ds. mobilności i bezpieczeństwa. - Cieszę się, że dzięki rozwiązaniom przyjętym w ubiegłym roku środki na ochronę ludności są przekazywane i wydatkowane wspólnie przez rząd oraz samorządy, bo tylko w ten sposób można budować spójny i skuteczny system reagowania. W pierwszym roku, mimo ograniczonego czasu na realizację zadań, skupiliśmy się na przygotowaniu miasta na sytuacje niedoborów – przede wszystkim energii elektrycznej i ciepła – tak aby Gdańsk mógł funkcjonować w podstawowym zakresie nawet w trudnych warunkach. Równolegle duży nacisk położyliśmy na szkolenia. W ubiegłym roku przeszkoliliśmy pracowników urzędu i miejskich jednostek z podstawowych działań w sytuacjach kryzysowych, bo sprzęt jest skuteczny tylko wtedy, gdy stoją za nim przygotowani ludzie.
System ochrony ludności obejmuje również doraźne wsparcie mieszkańców w sytuacjach wymagających czasowego schronienia. Miasto dysponuje ogrzewanymi namiotami 10-osobowymi z pełnym wyposażeniem, osuszaczami, nagrzewnicami, śpiworami, kocami oraz pakietami żywnościowymi. To zaplecze umożliwiające szybkie uruchomienie miejsc tymczasowego pobytu.
Wyposażono również służby miejskie i pracowników spółek komunalnych w środki ochrony indywidualnej, w tym kamizelki ochronne, odzież przeciwchemiczną, maski z filtropochłaniaczami, odzież wodoodporną oraz obuwie i rękawice ochronne. Celem jest zapewnienie bezpiecznego wykonywania interwencji w warunkach podwyższonego ryzyka.
Centrum logistyczne OLiOC
Kluczową inwestycją był zakup magazynu OLiOC o wartości ponad 10 mln zł. To centrum logistyczne umożliwiające sprawne magazynowanie sprzętu, materiałów i rezerw niezbędnych w sytuacjach kryzysowych. Obiekt znacząco skraca czas reakcji służb i porządkuje system dystrybucji zasobów w mieście.
- Spotykamy się w tym magazynie, aby pokazać jeden z efektów realizacji zadań wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej – to tutaj przechowywany jest zakupiony sprzęt w odpowiednich warunkach – powiedziała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. - Ze względów bezpieczeństwa nie podajemy szczegółowych danych, ale możemy wskazać, że są to m.in. generatory, pompy, ciężki sprzęt, koparki czy wozy asenizacyjne, które wzmacniają odporność miasta w sytuacjach kryzysowych. To także namioty z ogrzewaniem, umożliwiające schronienie, ogrzanie się i ładowanie urządzeń, kamizelki kuloodporne i nożoodporne dla osób zapewniających ciągłość funkcjonowania miasta, podstawowy sprzęt medyczny oraz racje żywnościowe o 25-letnim terminie przydatności.
Sprzęt i wyposażenie trafiły do jednostek odpowiedzialnych za codzienne funkcjonowanie Gdańska: Gdańskich Wód, Gdańskich Wodociągów, Zakładu Utylizacyjnego, Gdańskich Autobusów i Tramwajów, Gdańskich Nieruchomości, Międzynarodowych Targów Gdańskich, Straży Miejskiej oraz Gdańskiego Ogrodu Zoologicznego. Dzięki temu cały system miejski – od transportu po infrastrukturę techniczną – może reagować natychmiast i skutecznie.
Równolegle z zakupami przeprowadzono szkolenia dla służb i pracowników miejskich o łącznej wartości 200 tys. zł, z czego ponad 125 tys. zł pochodziło ze środków przeznaczonych na ochronę ludności, a 75 tys. zł ze środków własnych miasta.
Kolejne działania w 2026 roku
Miasto przygotowało wnioski o dofinansowanie kolejnych inwestycji w 2026 roku. Obejmują one niemal 3,5 mln zł na obiekty zbiorowej ochrony, 15 mln zł na dostawę i montaż 24 systemów autonomii energetycznej w budynkach użyteczności publicznej – w tym instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii i przyłącza do zasilania awaryjnego – oraz 4,5 mln zł na budowę hali magazynowej dla Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej.
- Państwowa Straż Pożarna w ubiegłym roku otrzymała środki w wysokości 43 milionów złotych na doposażenie i na wymianę sprzętu. To zostało wykorzystane głównie na zakup pojazdów do praktycznie każdej komendy powiatowej – mówił nadbrygadier Jacek Niewęgłowski, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej. – Były to też pierwsze od wielu lat środki na doposażenie specjalistycznych grup ratowniczych. W Gdańsku mamy 3 takie specjalistyczne grupy, a pieniądze pozwoliły na wymianę i utrzymanie sprzętu oraz doposażenie tych grup. Z kolei jednostki samorządu terytorialnego wsparły jednostki ochotniczych straży pożarnych znaczną kwotą, co też zostanie wykorzystane na zakupy pojazdów i specjalistycznego sprzętu gaśniczego.
Planowane jest także dalsze wzmacnianie systemu alarmowania i łączności oraz rozwój miejsc schronienia. W 2026 roku rozpocznie się cykl spotkań i szkoleń dla mieszkańców, a miasto przygotowuje roczną kampanię informacyjno-edukacyjną dotyczącą ochrony ludności i obrony cywilnej.
- W tym roku, obok przygotowania dokumentacji projektowej dotyczącej miejsc schronienia, chcemy skoncentrować się na stworzeniu powszechnego modelu edukacji w zakresie reagowania kryzysowego. Naszym celem jest umożliwienie mieszkańcom udziału w spotkaniach z ekspertami i specjalistami, podczas których dowiedzą się, jak postępować w sytuacjach zagrożenia i jak skutecznie chronić siebie oraz swoich bliskich - mówił Piotr Borawski, zastępca prezydent Gdańska. - Bezpieczeństwo to wspólna odpowiedzialność – miasta, państwa i mieszkańców.
Inwestycje zrealizowane w 2025 roku tworzą spójny system obejmujący energię, wodę, sprzęt techniczny, zaplecze logistyczne i przygotowanie kadrowe. To fundamenty, dzięki którym służby miejskie mogą działać nieprzerwanie – niezależnie od warunków i skali wyzwań.
fot. www.gdansk.pl
